آخرین ویرایش : July 12, 2013

مهرتاج رخشان تهرانی

تحصیلات


محل تحصیل

مدرسه آمریکایی تهران



در شانزده سالگی به همراه خواهرش برای آنکه پدرشان را وادار کنند تا به تحصیلشان در مدرسه رضایت دهد، در منزل علی‌اصغرخان اتابک که از دشمنان پدرشان بود، بَست نشستند. پس از یک ماه پدرشان تسلیم شد. بدرالدجی در کلاس چهارم مدرسه دخترانه آمریکایی تهران پذیرفته شد. او ابتدا با چادر و چاقچور و روبنده به مدرسه می‌رفت، چند سال بعد برای آن‌که از گرفتاری‌های کیلومترها پیاده‌روی از خانه تا مدرسه و گرفتن کتاب و دفتر و مداد و ظرف غذا با چادر و چاقچور رهایی یابد، نوعی لباس شبیه به مانتو امروزی با افزودن یک کلاه طراحی می‌کند. لباس ابتکاری او بلوایی در شهر آفرید و بدرالدجی پس از تهدید متعصبین مذهبی به ترور این لباس را کنار گذارده و به پوشش سنتی خود بازگشت. وی اولین فارغ التحصیل ایرانی مدرسه بود. 
در جشن فارغ التحصیلی مدرسه بدون حجاب ظاهر شد و برای حاضرین دوبار به زبان فارسی و یکبار به زبان انگلیسی نطق کرد. 


مناصب و مشاغل


نماینده

کنگره بین المللی نسوان شرق

( از ۱۳۱۱ه.ش. )

هنگام تأسیس کنگره نسوان شرق در تهران مهرتاج رخشان دو طرح را به کنگره پیشنهاد داد که ورد استقبال واقع شد اما هیچ گاه عملی نشد:

1. تشکیل خانهٔ امید برای نگهداری و آموزش زنان روسپی: از نظر او جامعه مقصر اصلی در پدیدهٔ روسپی‌گری بود و همو می‌بایست و می‌توانست سرنوشت قربانیان آن را تغییر دهد. البته طرح او به‌جایی نرسید، اما از اولین نمونه‌های ایرانی توجه به وضعیت روسپیان به عنوان یکی از حاشیه‌ای‌ترین و ستمکش‌ترین بخش‌های جامعه بود. او معتقد بود که برای دفاع از حقوق تمامی زنان باید ابتدا از حقوق آن بخش که از همه بیشتر به حاشیه رانده شده و حقوق آن‌ها منظماً زیر پا گذاشته می‌شود، دفاع کنیم. او پیشنهاد کرد مثلاً دولت، دوخت لباس سربازان وظیفه را به این زنان بسپارد و دستمزدی را به آنان بپردازد. بنا به پیشنهاد  او ماده ۱۷ مرام‌نامهٔ کنگرهٔ بین‌المللی زنان به ضرورت لغو فحشا و بردگی اختصاص یافت. او در سخنرانی خود به این اشاره کرده بود که باید از روسپی‌گری مخفی جلوگیری و روسپی‌گری علنی را در نقاط معلوم محدود کرد.

2. پیشنهاد تساوی حقوق برابر برای دختران و پسران در امر تحصیل: در آن زمان دختران تنها می توانستند 6 کلاس درس بخوانند. 

مدیر

مدرسه ام‌المدارس در ایران

( از ۱۲۹۵ه.ش. )

او مدیریت این مدرسه را که توسط صدیقه دولت آبادی در اصفهان تأسیس شده بود عهده دار شد چرا که مدرسه در عرض مدت کوتاهی به دلیل مخالفت متعصبان تعطیل شد. 

نویسنده

مجله عالم نسوان (چاپ ایران)



در این مجله تالیفات و ترجمه های متعددی از مهرتاج رخشان چاپ شده است. مهم ترین مطلب او در این مجله دربارۀ تشکیل خانه امید و روسپیان مقیم در تهران است. 


تاریخ تولد ۱۲۶۸ه.ش.
تاریخ درگذشت ۱۳۵۳ه.ش.
محل تولد شهر تهران
محل درگذشت استان تهران

در باغی در منطقۀ دماوند درگذشت.

ملیت کشور ایران

توضیحات بیشتر:
  • نام اصلی او بدرالدجی و مهرتاج نامی بود که او خود برای خود برگزید.
  • در خانواده‌ای اشرافی در تهران به دنیا آمد. پدرش میرزا محمدباقر رضوی معروف به امام الحکما قاضی و مادرش حمیده خانم نام داشت.  فقه،عربی، تاریخ و زبان انگلیسی را در خانه فرا گرفت.
  • به درخواست وزیر معارف نظام‌نامه‌ای برای مدارس ایران تهیه کرد که در صفحهٔ اول نخستین شماره مجله معارف به چاپ رسید.
  • در پی اختلافی که با ادارۀ معارف پیدا کرد از این سازمان استعفا داد.
  • رخشان در سال ۱۳۱۱ به دماوند رفت و قصد داشت پرورشگاهی جهت نگاهداری کودکان یتیم و بی‌بضاعت تاسیس کند که موفق نشد. او ۴۲ سال پایانی عمر خود را تنها در باغی به دماوند گذراند.

done in 0.0272 seconds