آخرین ویرایش : November 29, 2013

خلیل خان ثقفی اعلم الدوله

تحصیلات


محل تحصیل

مدرسه دارالفنون تهران

( از ۱۲۹۳ه.ق. تا ۱۳۰۵ه.ق. )
به سال 1293، در رشتة طب در دارالفنون مشغول به تحصیل شد و به سبب کوشش مستمر در دوره تحصیل، در 1297 ه.ق نشان طلا گرفت و دستیاری استادان دارالفنون بر گزیده شد. در 1304ه.ق به عنوان پزشک در وزارت امور خارجه استخدام گردید و در 1305ه.ق از دارالفنون فارغ التحصیل شد. احتمالاً وی نخستین دانش آموختة ایرانی رشتة پزشکی در داخل کشور بود که «دکتر» خوانده شد. پیش از او، تنها تحصیلکردگانِ خارج از کشور این عنوان را اخذ می کردند.

شهر پاریس

( از ۱۳۱۲ه.ق. تا ۱۳۱۶ه.ق. )
ثقفی ابتدا قصد داشت در رشته دندانپزشکی به تحصیل بپردازد اما به سبب نداشتن مدرک لازم برابر نظام آموزشی فرانسه، با وساطت سفارت ایران در پاریس، در رشته پزشکی مشغول به تحصیل شد. وی از 1312 تا 1316 ه.ق در پاریس و مدتی نیز در وین درس خواند. در 1315ه.ق، از دولت فرانسه نشان علمی گرفت و در 1316 ه.ق به ایران بازگشت.


مناصب و مشاغل


کنسول

سفارت ایران در سوئیس (دوره قاجار)

( از ۱۳۳۱ه.ق. تا ۱۳۳۳ه.ق. )
در همین زمان، سرپرستی عده ای از دانشجویان ایرانی مقیم سویس را نیز به عهده گرفت.

مدیر

وزارت معارف ایران (دوره قاجار)


ریاست کل معارف و تعلیمات عمومیِ وزارت معارف

رئیس

شهرداری تهران

( از ۱۳۲۸ه.ق. تا ۱۳۳۱ه.ق. )
ثقفی نخستین رئیس بلدیه تهران پس از پیروزی انقلاب مشروطه شد. وی سه سال در این سمت ماند تا اینکه در 1331ه.ق، به علت بروز بلوایی در بلدیه، استعفا کرد.


حوادث مهم زندگی


مشارکت در

انقلاب مشروطه ایران


حضور ثقفی در دربار مظفرالدین شاه مقارن شدت گرفتن مخالفت مردم با خودکامگی حکومت قاجار و پیدایی انقلاب مشروطه بود. او با توجه به آشناییش با وضع مزاجی مظفرالدین شاه در امضای فرمان مشروطیت مؤثر بود. پس از فوت مظفرالدین شاه (ذیقعدة 1324 ه.ق)، محمدعلی شاه قاجار برای بی اعتبارکردن امضای فرمان مشروطیت، دستور داد تا شعاع السلطنه گواهینامه اختلال مشاعر مظفرالدین شاه در هنگام امضای این فرمان را تهیه کند و به تأیید پزشکان دربار برساند، اما ثقفی از امضای این گواهینامه امتناع کرد؛ از این رو، به دستور شاه املاکش توقیف شد.

مهاجرت به

کشور فرانسه

( از ۱۳۲۵ه.ق. تا ۱۳۲۸ه.ق. )
در سال 1325 ه.ق ثقفی حاضر نشد گواهی اختلال مشاعر مظفرالدین شاه را امضاء کند از این رو به دستور محمد علی شاه املاکش توقیف شد. ثقفی به فرانسه گریخت و پس از فتح تهران به ایران بازگشت.


روابط خانوادگی


نام برادر


خلیل خان ثقفی اعلم الدوله

تاریخ تولد ۱۲۷۹/۰۸ه.ق.
تاریخ درگذشت ۱۳۶۳/۰۴ه.ق.
ملیت کشور ایران

توضیحات بیشتر:
  • خلیل یکی از نُه فرزند حاج میرزا عبدالباقی اعتضادالاطباء، از پزشکان سنّتی دوره قاجار بود که نسب خاندان خود را با 27 واسطه به مختار ثقفی رسانده است. وی پزشکیِ سنّتی را از پدرش، علوم ریاضی و طبیعی را از محمدعلی مهندس شیرازی و حکمت را از آقا محمدرضا قمشه ای آموخت و سپس برای آموختن طب وارد دارالفنون شد و در 1305 ه.ق تحصیلاتش را به پایان رساند.
  • ثقفی در 1312 ه.ق با توصیه و حمایت طولوزان (تولوزان )، پزشک مخصوص ناصرالدین شاه، برای ادامه تحصیل در رشته پزشکی عازم پاریس شد و پس از تحصیل در 1316 ه.ق به ایران بازگشت.
  • در همان سال به عنوان پزشک مخصوص مظفرالدین شاه بر گزیده شد و در 1320ه.ق، شاه لقب اعلم الدوله را به وی اعطا کرد. او از حامیان مشروطه بود که مورد خشم محمدعلی شاه قرار گرفت و به فرانسه گریخت. پس از فتح تهران به ایران بازگشت و ریاست بلدیه تهران را به عهده گرفت.
  • در1331ه.ق از بلدیه استعفا کرد، سپس به اروپا سفر کرد و ژنرال کنسول (سرکنسول ) ایران در سویس شد.
  • در 1333 ه.ق به ایران بازگشت و از این زمان عمدتاً به کار پزشکی پرداخت و در مراحل گوناگون به ریاست کل معارف و تعلیمات عمومیِ وزارت معارف و ریاست مجلس حفظ الصحه دولتی بر گزیده شد. در این سالها او را یکی از پزشکان درجه اول تهران می دانستند.
  • ثقفی تا پایان عمر (1323 ه.ش)، علاوه بر طبابت، به تألیف و ترجمه کتاب نیز می پرداخت. وی چند اثر عموماً ادبی را از فارسی به فرانسه ترجمه کرد و در انتشار این ترجمه ها در اروپا نیز سهم شایان توجهی داشت. علاوه بر آن، آثار متعددی را نیز از فرانسه به فارسی ترجمه کرد که عمدتا در زمینه پزشکی اند.

 


done in 0.0324 seconds