آخرین ویرایش : May 27, 2012

میرزا هدایت الله وزیر دفتر

مناصب و مشاغل


وزیر

وزارت مالیه ایران(دوره قاجار)

( از ۱۲۸۸ه.ق. تا ۱۲۹۰ه.ق. )

از 1275ه.ق تا 1289ه.ق وزیر لشکر و ملقب به وزیر دفتر شد. در صدارت میرزاحسین خان سپهسالارکلیه مشاغل میرزایوسف مستوفی الممالک از جمله وزارت مالیه به میرزا هدایت ­الله واگذار شد. در سال 1299ه.ق که میرزا یوسف رئیس الوزرا شد میرزا هدایت الله از مشاغل خود کناره­ گیری کرد. پس از مرگ میرزا یوسف در 1303 ه.ق کلیه القاب و امتیازات او به فرزند 12ساله اش رسید و میرزاهدایت­ الله (به امر ناصرالدین ­شاه) هرروز مستوفی­ الممالک خردسال را به وزارت مالیه (استیفاء) می­ برد ولی هرگز مهر استیفا را در اختیار او نگذاشت. فکر وزیر دفتر این بود که خود را وزیر مالیه جلوه دهد.


روابط خانوادگی


نام همسر

ملک تاج نجم السلطنه

( از ۱۲۹۸ه.ق. تا ۱۳۱۰ه.ق. )
دومین ازدواج ملک تاج با هدایت الله وزیر دفتر بود که او نیز برای بار دوم ازدواج می کرد. حاصل این ازدواج دو فرزند بود، آمنه دفترالملوک و محمد مصدق که بعدها نخست‌وزیر ایران شد. در زمانی که مصدق ده ساله بود، وزیردفتر درگذشت و نجم‌السلطنه سرپرستی دو فرزندش را برعهده گرفت.

نام پدر

نام پسر

نام پدربزرگ

نام نوه

نام جدبزرگ

نام نتیجه

دارای رابطه خانوادگی با

میرزا حسن آشتیانی مستوفی الممالک


میرزا حسن عموی هدایت الله وزیر دفتر بود.

میرزا یوسف آشتیانی مستوفی الممالک



میرزا هدایت الله پسرعمو و شوهرخواهر و رقیب کاری میرزا یوسف بود. در سال 1299ه.ق به دلیل اختلاف با او استعفا داد.

میرزا حسن مستوفی الممالک



میرزا هدایت الله پسرعموی پدر و شوهرعمه میرزا حسن بود و نیابت او را بر مشاغلش تا رسیدن او به سن قانونی را برعهده داشت.


تاریخ تولد ۱۲۳۴ه.ق.
تاریخ درگذشت ۱۳۱۰ه.ق.
ملیت کشور ایران

توضیحات بیشتر:
  • فرزند منحصر به فرد میرزاحسین آشتیانی بود که بعد از خودکشی پدر، تحت حضانت عموی خود میرزاحسن مستوفی­ الممالک درآمد و برخلاف پسرعمویش میرزایوسف به تحصیل علاقه داشت. در سلطنت ناصرالدین شاه از مشاورین نزدیک صدراعظم شد. میرزا هدایت الله در همین زمان با دخترِ عمویش، میرزا حسن آشتیانی مستوفی الممالک ازدواج کرد.
  • وزیر دفتر رسائلی چند در مباحث دینی و کلامی نگاشته از جمله رساله «کشف و اشراق» که مباحث آن مربوط به حکمت و علم کلام و بخصوص شناخت باریست. تحفهٔ‌ الخواص اثر دیگر او در فضائل امیرالمومنین (ع) و اسامی آن حضرت با استفاده از تأویل آیات قرآن است.
  • میرزا هدایت­ الله وزیر دفتر در وبای سال 1310ه.ق در سن 77 سالگی در تهران درگذشت. پس از مرگش، سمت و لقبش به پسر ارشدش میرزا حسین اعطا شد و پسران دیگرش میرزا حسن و میرزا محمد، به ترتیب «موثق السلطنه» و «مصدق السلطنه» لقب گرفتند./ف.م

done in 0.032 seconds