آخرین ویرایش : June 29, 2012

محمد میرزا چایکار کاشف السلطنه

تحصیلات


محل تحصیل

مدرسه دارالفنون تهران


پس از اتمام دروس سرخانه، آقا محمدخان وارد دارالفنون شد و به فراگرفتن زبان فرانسه و علوم متعارف آن زمان پرداخت.

دانشگاه سوربن فرانسه

( از ۱۸۸۱م. تا ۱۸۸۹م. )

در دوره ای که در پاریس در وزارت خارجه به کار مشغول بود فرصت را مغتنم شمرد و در دانشگاه سوربن فرانسه در رشته حقوق به تحصیل پرداخت. پس از اخذ پایان‌نامه لیسانس، یک سال نیز در رشته حقوق اداری درس خواند و در سال پنجم اقامت خود در پاریس، به رتبه نایب اولی سفارت ارتقا یافت.


مناصب و مشاغل


نایب الحکومه

شهرستان تربت حیدریه

( ۱۳۱۱ه.ق. )
از طرف ابوالفتح میرزا مویدالدوله والی خراسان به نایب الحکومتی تربت حیدریه تعیین شد.

کنسول

سفارت ایران در هندوستان (دوره قاجار)

( از ۱۳۱۴ه.ق. تا ۱۳۱۸ه.ق. )
به دستور میرزا محسن خان مشیرالدوله، به سمت ژنرال کنسولی ایران در هند مامور شد. به او دستور داده شد تخصص لازم برای کشت چای را کسب کند.

شارژدافر

سفارت ایران در فرانسه (دوره قاجار)

( از ۱۳۲۲ه.ق. تا ۱۳۲۶ه.ق. )
کاشف سه سال و اندی در سفارت پاریس خدمت کرد.

نایب سفارت

سفارت ایران در فرانسه (دوره قاجار)

( از ۱۲۹۸ه.ق. تا ۱۳۰۶ه.ق. )
در سال ۱۲۹۸ق با سمت دبیر دومی عازم پاریس شد. او فرصت را مغتنم شمرد و به تحصیل پرداخت. در سال پنجم اقامت خود در پاریس، به رتبه نایب اولی سفارت ارتقا یافت. در سفر سوم ناصرالدین شاه به سال ۱۳۰۶ ق، پس از هشت سال، به ایران بازگشت.

معاون

دفتر نخست وزیری ایران

( ۱۲۹۵ه.ش. )
در کابینه دوم سپهسالار که پس از جریان مهاجرت شکل گرفت، به عنوان معاون نخست وزیر که تا آن زمان در ایران شغلی بی سابقه بود به مجلس معرفی و به کار مشغول شد. این کابینه در آشفتگی جنگ جهانی اول کاری از پیش نبرد.


روابط خانوادگی


نام پدر

نام پدربزرگ

قهرمان میرزا


نوه دختری

دارای رابطه خانوادگی با

میرزا رضا خان گرانمایه موید الدوله


کاشف با گوهر گرانمایه دختر میرزا رضا خان ازدواج کرد.

میرزا عبدالله خان انتظام الدوله یوشی


انتظام الدوله شوهر خواهر کاشف بود و به درخواست او ناصرالدین شاه اجازه بازگشت کاشف از پاریس را داد.


محمد میرزا چایکار کاشف السلطنه

تاریخ تولد ۱۲۴۴ه.ش.
تاریخ درگذشت ۱۳۰۷/۱۲ه.ش.
محل تولد شهرستان تربت حیدریه
در دوران حکومت پدرش بر تربت حیدریه.
محل درگذشت منطقه فارس
در کتل ملو، فارس درگذشت. 
ملیت کشور ایران
مدفن منطقه لاهیجان
بنا بر وصیتش او را بر تپه های چای در لاهیجان به خاک سپردند که در همان مکان آرامگاهی به پا شد که اکنون موزه چای است.

توضیحات بیشتر:
  • محمد میرزا متولد 1281 ه.ق در شانزده سالگی به استخدام وزارت امور خارجه درآمد و دو سال به منشیگری میرزا نصرالله خان مشیرالدوله مشغول بود. در سال 1298ه.ق مامور سفارت ایران در پاریس شد. در سال پنجم اقامت خود در پاریس، به رتبه نایب اولی سفارت ارتقا یافت. در سفر سوم ناصرالدین شاه به سال 1306 ق، وی به عنوان مترجم دکتر فوریه که تازه استخدام شده بود، برگزیده شد و پس از هشت سال تحصیل و مأموریت به ایران بازگشت.
  • در سال 1307ه.ق که ناصرالدین شاه پس از سفر فرنگ، مقرر کرد هیاتی از فرنگ رفتگان به سرکردگی ناصرالملک قراگزلو به ترجمه قوانین اساسی چند کشور اروپایی بپردازند تا در ایران نیز مجلس شورا تشکیل شود، محمد میرزا کاشف نیز در این هیات عضویت داشت؛ ولی پس از مدت کوتاهی موضوع تشکیل مجلس منتفی شد.
  • در سال 1311ه.ق همراه ابوالفتح میرزا مویدالدوله والی جدید خراسان به آنجا رفت اما یک سال بعد به جرم مخالفت با شیوه‌ی استبدادی ناصرالدین شاه در اداره مملکت و انتشار شبنامه حکم دستگیری وی صادر شد، از موضوع اطلاع یافت و از طریق روسیه به عثمانی(ترکیه) گریخت.
  • محمد میرزا در استانبول تجارتخانه‌ای تاسیس کرد و به خرید و فروش فرش مشغول شد. اما از آنجا که دولت ایران از عثمانی تقاضای استرداد وی را کرده بود، ناگزیر به فرانسه نقل مکان کرد. محمد میرزا کاشف پس از کشته شدن ناصرالدین شاه و روی کار آمدن مظفرالدین شاه قاجار، به ایران بازگشت.
  • در سال 1313ق محمد میرزا به دستور میرزا محسن خان مشیرالدوله، به سمت ژنرال کنسولی ایران در هند مامور شد. چون در آن سال مرض طاعون در هندوستان شیوع یافته بود، مدتی در کربلا توقف کرد و با معلم به آموختن زبان انگلیسی پرداخت. پس از مدتی اقامت در بمبئی، به محل تابستانی هیأت‌های نمایندگی سیاسی واقع در منطقه سیملا در دامنه هیمالیا رفت و همانجا درباره زراعت چای به مطالعه پرداخت. سپس به نواحی چای خیز هند سفر کرد و ضمن مشاهده کشت و صنعت چای، دوره تحصیلی آن را نیز به پایان برد و به اخذ گواهینامه نائل آمد.
  • در سال 1318 ه.ق (1279 ه.ش) با پایان ماموریتش، به ایران بازگشت در حالی که چهار هزار گلدان نهال با خود به عنوان ره آورد از هندوستان همراه داشت که سه هزار تایش، نهال چای بود.مظفرالدین شاه لقب کاشف السلطنه را به او عطا کرده و فرمان امتیاز کشت چای در همه جای ایران را برای او صادر کرد. ابتدا در لاهیجان زمینی از زمینهای میرزا کاظم خان نایب الوزاره در چاهانه سر لاهیجان و دیگر زمینی در تنکابن که بمساعدت پدر شوهرخواهرش (سپهدار تنکابنی) حاکم وقت گیلان، در اختیار او قرار گرفت تا کار را شروع کند و در سال 1280 ه.ش نخستین چای ایرانی در لاهیجان کشت شد.
  • پس از مراجعت به وطن از پاریس در سال 1325 ه.ق با فرمانی از جانب مجلس شورای ملی، مأمور تأسیس شهرداری به سبک جدید شد. در آغاز، وی جزوه‌ای به نام «کتابچه قانون بلدیه» تنظیم کرد و در آن وظایف شهرداری و مأموران آن را به تفصیل مشخص کرد. از دیگر خدمات او در شهرداری، نامگذاری خیابان‌ها و کوچه‌های تهران، شماره‌گذاری منازل، روشنایی خیابان‌ها با چراغ برق و برخی کارهای دیگر است.
  • پیش از به توپ بسته شدن مجلس، از طریق رشت عازم سفر مکه و ادای مناسک حج شد. پس از مراجعت به ایران، به همراه خانواده خود به آلمان سفر کرد و به وطن برگشت. با روی کار آمدن احمد شاه، کاشف در کنار محمدولی خان سپهسالار تنکابنی به فعالیت سیاسی پرداخت.
  • کاشف السطنه در حکومت پهلوی نام چایکار را برگزید و از طرف وزارت فواید عامه کشت و تولید چای را در شهرهای گیلان و به ویژه لاهیجان توسعه داد. وی در سفری به چین صنعت چای آن کشور را مورد بررسی قرار داد و چهار چینی را استخدام کرد که مسلمان شدند و همسران ایرانی گرفتند و ساکن گیلان شدند. در بازگشت از سفر، با همراهانش از بمبئی با کشتی به مقصد بوشهر حرکت کرد و در آخرین روزهای اسفند 1307 ه.ش به ایران رسید. در فارس خودروی حامل او به دره سقوط کرد و کشته شد. گفته می شود انگلیسی ها مسئول مرگ او بودند. از او سه دختر و یک پسر باقی ماند./ ف.م

done in 0.0451 seconds