آخرین ویرایش : July 7, 2012

محمد اسماعیل خان نوری وکیل الملک

مناصب و مشاغل


حاکم

منطقه کرمان و بلوچستان

( از ۱۲۸۲ه.ق. تا ۱۲۸۴ه.ق. )
پس از مراجعت کیومرث میرزا، وکیل الملک حاکم بی منازع کرمان شد. او پسرش مرتضی قلی خان را به کرمان خواست و فرمانده قشون کرد و تمام املاکش را به او صلح نمود. کمتر از دو سال بعد درگذشت.

نایب الحکومه

منطقه کرمان و بلوچستان

( از ۱۲۷۵ه.ق. تا ۱۲۸۲ه.ق. )
کيومرث ميرزا پسر قهرمان ميرزا و شوهر عزيزالدوله خواهر ناصرالدين شاه در 1275 ه. ق‌ حاکم کرمان شد اما قدرت اصلي در دست محمد اسماعيل خان پیشکار او بود که در 1276 ه ق لقب وکيل الملک گرفت. او حاکمي سختکوش بود که بناها و آثار آبادي بسياري از خود به جا گذاشت از جمله در کرمان بازاري جديد، کاروانسرايي بزرگ، انبار دولتي و دو دروازه جديد ساخت و ايوان مسجد جامع کرمان و صحن مزار شاه نعمت الله ولي را تعمير کرد و برهان آباد کرمان را وقف سيدالشهدا کرد. کفايت وکيل الملک در اداره کرمان تا آنجا بود که چندين بار از احتمال صدراعظمي او سخن به ميان آمد. اواخر سال 1282 ه.ق شاهزاده کيومرث ميرزا به مخالفت با وکيل الملک برخاست و وکيل الملک او را به تهران مراجعت داد.

موسس

کاروانسرای وکیل در کرمان

( از ۱۲۷۷ه.ق. تا ۱۲۸۷ه.ق. )
کاروانسرای وکیل در سمت چپ بازار وکیل واقع و بزرگترین کاروانسرای کرمان است. این بنا به فرمان محمد اسماعیل خان وکیل الملک والی کرمان بنا شد و در زمان پسرش مرتضی قلی خان در سال ۱۲۸۷ه.ق به اتمام رسید.


روابط خانوادگی


نام پسر

نام نوه

نام نتیجه

دارای رابطه خانوادگی با

میرزا محمد خان نوری صدیق الملک


صدیق الملک پسرعمو و شوهرخواهر وکیل الملک بود.


تاریخ درگذشت ۱۲۸۴ه.ق.
محل تولد شهر تبریز
محل درگذشت شهر کرمان
ملیت کشور ایران
مدفن شهر نجف
در آرامگاه خانوادگی

توضیحات بیشتر:
  • محمد اسماعیل خان پسر فتحعلی خان نوری جد خاندان اسفندیاری کرمان است. او ابتدا در دربار تبریز در خدمت ولیعهد محمد میرزا بود و در 1261 ه. ق در زمان حکومت فضلعلی خان، مامور کرمان شد و تیول داری بخشی از املاک خاصه با او بود.
  • در 1272 ه ق که غلامحسین سپهدار حاکم کرمان شد محمد اسماعیل خان نوری را به سعایت بعضی از امنای دولت به اتهام همکاری با قهرمان میرزا (پسر عباس میرزا) حاکم آذربایجان و قتل یکی از شاهزادگان قاجار (که کینه مهد علیا مادر ناصرالدین شاه را برانگیخت) دستگیر و به طهران فرستادند. محمداسماعیل‌خان چون به تهران رسید به وسایلی خود را به شاه رساند (احتمالا با حمایت شوهرخواهرش صدیق الملک) و حقایق را گفت و نه تنها خود بلکه قهرمان میرزا را هم تبرئه کرد و به پاداش این خدمت، حکومت کرمان را برای کیومرث میرزا پسر قهرمان میرزا گرفت و خود مقام پیشکاری شاهزاده را یافت.
  • وکیل الملک پس از چند سال بزرگترین مالک و تاجر کرمان شد و نه تنها در بسیاری از نقاط کرمان و بلوچستان چندین کاروانسرا، قنات، نهر، باغ، مزرعه، آب انبار و حمام ساخت بلکه در تبریز (محله حکم آباد) و تهران (محله سنگلج) نیز بناهایی ساخت.
  • میرزا رضای کرمانی در اعترافات خود و بیان انگیزه اش از ترور ناصرالدین شاه از او نیز نامی می برد: محمداسماعیل‌خان وکیل الملک، حاکم کرمان هر روزی برای حساب سازی و خرج تراشی و اضافه مواجب، یک نفر یاغی به دولت جعل می کرد و مدتها به اسم نوروزخان قلعه محمودی دولت را مشغول کرده بود.
  • محمداسماعیل‌خان وکیل الملک بعد از نود سال زندگی در سال 1284 ه.ق (ظاهرا بر اثر بیماری ناشی از مسافرت به بلوچستان در فصل نامناسب) وفات یافت، جنازه او را به نجف بردند و در عمارتی که قبلا ساخته بود (و یک دانگ شفیع آباد را بر آن وقف کرده) دفن کردند. از او پنج پسر و یک دختر باقی ماند.

done in 0.0366 seconds