آخرین ویرایش : July 8, 2012

محمد حسین ادیب اصفهانی ذکاءالملک

معروف به : ذکاالملک اول

مناصب و مشاغل


موسس

روزنامه تربیت (چاپ ایران)

( از ۱۳۱۴/۰۷/۱۱ه.ق. تا ۱۳۲۵/۰۱/۲۹ه.ق. )
روزنامه تربيت در چاپخانه سنگى دولتى (مطعبه دولتى دارالخلافه تهران) منتشر گرديد. روزنامه گاه در چهار صفحه و گاه در هشت صفحه منتشر مى‌گرديد. اين روزنامه اولين روزنامه آزاد (غیردولتی) ايران محسوب مى‌گردد. آخرين شماره روزنامه در تاريخ پنج‌شنبه ۲۹ محرم ۱۳۲۵هـ.ق. با شماره ۲۳۴ منتشر و توزيع شد و به مدت ۹ سال انتشار يافت.
ذکاءالملک با انگیزه‌ای وطن‌خواهانه و به عقیدۀ برخی، با تشویق سیدجمال‌الدین اسدآبادی، میرزا علی‌خان امین‌الدوله و محمدباقر اعتمادالسلطنه به نشر نخستین روزنامۀ غیردولتی و آزاد اقدام کرد. با اینکه این روزنامه خود را آزاد و غیردولتی معرفی کرده است، اما از حمایتهای دولت بی‌بهره نبود، مانند استفاده از چاپخانۀ دولتی، معافیت پستی و احتمالاً خدمات رایگان خوش‌نویس روزنامه، یعنی میرزا زین‌العابدین قزوینی ملک الخطاطین. برخی از شخصیت های غیردولتی، مانند حاج زین‌العابدین تقی‌یف بادکوبه‌ای نیز از تربیت حمایت می‌کردند.

رئیس

اداره انطباعات و دارالترجمه شاهی



مدتی مدیریت دارالترجمه و دارالطباعه دولتی و مترجمی زبان عربی و فرانسه را عهده دار بود و روزنامه‌های دولتی "ایران"، "اطلاع"، "رسمی"، "شرف"، معمولاً با انشای وی نوشته می شد.

مدرس

مدرسه علوم سیاسی تهران


مدرس ادبیات فارسی


آثار


مترجم

کتاب "تاریخ سلاطین ساسانی"


نویسنده راو لینسن‌.

کتاب "کلبه هندی"


این کتاب توسط "برناردن دوسن پیر"، نویسندهٔ اهل فرانسه نوشته شده‌ و یکی از آثار ادبی برجستهٔ جهان است.


روابط خانوادگی


نام پسر

نام نوه


تاریخ تولد ۱۲۵۵ه.ق.
تاریخ درگذشت ۱۳۲۵ه.ق.
ملیت کشور ایران
مدفن گورستان ابن بابویه شهر ری

توضیحات بیشتر:
  • وی فرزند "محمد مهدی ارباب اصفهانی" بود و ابتدا "فدایی"؛ سپس "ادیب" و سرانجام "فروغی" تخلص نمود.
  • در جوانی تجارت می کرد و سرمایه ی خود را در راه تجارت هند به خلیج فارس از دست داد. مدتی در بندر لنگه، جهرم، فسا و یزد گذرانید و سپس به "کرمان" رفت و به خدمت حاکم کرمان "محمد اسماعیل خان نوری وکیل‌الملک"، درآمد. مدتی نیز در کرمانشاه اقامت گزید و وارد جمع درویشان شد. در آن جا نیز به مدیحه سرایی شاهزاده عمادالدوله پرداخت و "ادیب" تخلص می کرد. سرانجام به تهران آمد و در دستگاه وزارت انطباعات و دارالترجمه میرزا محمد حسن خان اعتمادالسلطنه به منشی‌گری پرداخت. در 1291ق از طرف ناصرالدین شاه ملقب و متخلص به "فروغی" شد. در 1311ق ملقب به "ذکاءالملک" شد. به دلیل دوستی با ملکم خان مورد آزار و اذیت قرار گرفت.
  • از آثار فروغی ترجمه کتاب عشق و عفت و تصحیح "عجز بشر"؛ "علم بدیع" ؛ ‌"غرائب زمین و عجایب آسمان" است. از وی "دیوان" شعری نیز به جای مانده است.

done in 0.0277 seconds