آخرین ویرایش : July 13, 2012

فاطمه خانم انیس الدوله

حوادث مهم زندگی


مشارکت در

جنبش تحریم تنباکو


انیس الدوله پس از شنیدن فتوای آيت الله ميرزاي شيرازي به حرمت توتون و تنباكو، قليان ناصرالدين شاه را شكست و در جواب اعتراض شاه؛ كه به دستور چه كسي تنباكو و توتون حرام شده است، گفت: همان كه مرا به تو حلال نموده است.


روابط خانوادگی


نام همسر


فاطمه خانم انیس الدوله

تاریخ تولد ۱۲۵۸ه.ق.
تاریخ درگذشت ۱۳۱۴ه.ق.
محل درگذشت شهر تهران
ملیت کشور ایران

توضیحات بیشتر:
  • فاطمه، دختر نورمحمد نامی، در کودکی یتیم شد و مادرش نیز مجددا ازدواج نمود. فاطمه به ناچار در امامه نزد عمو و عمه خود زندگی سختی را به چوپانی می‌گذراند. ناصرالدین شاه در یکی از سفرهای شکارش که به حوالی امامه رفته بود، دختر چوپان را که زیبا و خوش زبان بود، پسندید و با خود به تهران آورد. انیس الدوله ابتدا به دست جیران سپرده می‌شود تا آداب معاشرت بیاموزد.
  • با مرگ جیران (سوگلی قبلی شاه) خانه و اثاث او به فاطمه خانم سپرده می‌شود و او در سال 1278 ه.ق به عقد غیر دائم ناصرالدین شاه درآمد. فاطمه خانم ملقب به انیس‌الدوله شد و به ارج و قرب  و اقتدار دست یافت، ناصرالدین شاه بعدها از او خواست تا به عقد دایم‌اش درآید اما انیس­ الدوله نخواست تا ساعت سعد عقد نخست خود را برهم زند و تا پایان عمر در عقد غیردائم شاه باقی ماند.
  • او نخستین ملکه ایران است که تا اروپا مسافرت کرد. او با شاه تا مسکو همراه بود ولی حضور دختران اشراف‌زاده روسی و مراسم غربی در جریان خوش‌آمدگویی از آن‌ها باعث برخورد فرهنگی شد و ناصرالدین‌شاه به توصیه مشیرالدوله، انیس‌الدوله را به تهران برگرداند. انیس الدوله که خشمگین بود از برکناری صدراعظم حمایت کرد.
  • مقام انیس‌الدوله بر سایر همسران ناصرالدین شاه برتری داشت و عملاً می‌توان او را ملکه سلطنتی ایران دانست، پذیرایی از زنان و دختران عالی مقام دولتی و سفرای خارجی به عهده او بود و در سفرنامه های عصر ناصری از این مهمانی ها یاد شده است.
  • رقیب سرسخت انیس­ الدوله در حرمسرا، امین اقدس بود که هر دو نیز نازا بودند. رقابت بین این دو در تمامی مسائل مشهود بود، ساخت و ساز موقوفات یکی از این موارد است، انیس ­الدوله در سال 1284 ه.ق تصمیم به ساخت دروازه‌ای به نام دارالسیاده در میانه مسجد گوهرشاد گرفت که این دروازه از نقره بود و از هر جانب نیز اوراق طلا داشت. چندی بعد در 1309 ه.ق امین اقدس نیز همین اقدام را انجام داد و در میانه دارالسیاده و راهرو سقاخانه، دروازه‌ای از نقره وقف کرد.
  • مالیات کاشان مختص مخارج آشپزخانه انیس الدوله بود از این رو در انتخاب حاکم کاشان اعمال نفوذ می کرد، او ده کاشانک را وقف کرد.
  • انیس‌الدوله نسبت به شاه علاقه بسیار داشت. او پس از ترور ناصرالدین‌شاه تا زمان مرگ عزادار بوده و زمانی که اتابک حقوق وی را بصورت یک بسته اسکناس برای وی فرستاد، با مشاهده تصویر ناصرالدین شاه بر اسکناس‌ها، غش کرد و پس از چند ساعت فوت نمود./ف.م

done in 0.0268 seconds