آخرین ویرایش : July 25, 2012

سلطان مراد میرزا حسام السلطنه

معروف به : فاتح هرات

مناصب و مشاغل


حاکم

منطقه خراسان

( از ۱۲۶۵ه.ق. تا ۱۲۷۰ه.ق. )

پس از سرکوب شورش سالار حاکم خراسان شد. در 1268ه.ق ناصرالدین شاه وى را مأمور سركوب تركمانان سرخس كرد. حسام‌السلطنه در1270 ه.ق از حكومت خراسان بركنار شد و برادرش، فریدون میرزا فرمانفرما جانشین او شد.

منطقه فارس

( از ۱۲۷۵ه.ق. تا ۱۲۷۶ه.ق. )

منطقه کردستان ایران

( از ۱۲۹۳ه.ق. )

منطقه خراسان

( از ۱۲۷۲ه.ق. تا ۱۲۷۵ه.ق. )
پس از فوت فریدون میرزا، حسام‌السلطنه بار دیگر حاكم خراسان شد. در همان سال، در پى استمداد محمدیوسف و محمدرضا (شاهزادگان افغانى) از دولت ایران، حسام‌السلطنه مأمور سركوب دوست‌محمدخان، امیركابل، شد كه تصمیم داشت هرات را ضمیمه حكومت خود كند. پس از فتح هرات در 1273ه.ق، حسام‌السلطنه به نام شاه ایران سكه زد. انگلستان به تقویت قواى نظامى خود در مرزهاى هندوستان پرداخت و به وسیله ٔ کشتی در سواحل خلیج فارس نیرو پیاده کرد که تا اهواز پیش آمدند. صدراعظم وقت، میرزا آقاخان نورى ناصرالدین شاه را نسبت به نیات حسام‌السلطنه بدبین ساخت و شاه دستور تخلیه هرات را داد و با عهدنامه پاریس موافقت کرد که استقلال افغانستان را به رسمیت شناخت. میرزا آقاخان نورى در 1275 ه.ق حسام‌السلطنه را از حكومت خراسان بركنار و او را حاكم فارس كرد.

منطقه خراسان

( از ۱۲۷۷ه.ق. تا ۱۲۸۱ه.ق. )
در 1277ه.ق، حسام‌السلطنه براى سومین‌بار حاكم خراسان شد و حاكمیتش تا 1281 ه.ق ادامه یافت. وى در این دوره به دفع حملات و پیشروى تركمنها به نواحى خراسان پرداخت.

منطقه فارس

( از ۱۲۸۲ه.ق. تا ۱۲۸۵ه.ق. )

منطقه یزد

( از ۱۲۸۷ه.ق. )
در 1287 ه.ق نیز به حكومت یزد منصوب شد، ولى پسرش، ابوالفتح میرزا (مؤیدالدوله)، را به آنجا فرستاد.

منطقه خراسان

( از ۱۲۸۸ه.ق. تا ۱۲۸۹ه.ق. )
در  1288ه.ق، حسام‌السلطنه علاوه بر آنكه حاكم یزد بود، براى چهارمین بار حاكم خراسان شد و به سركوب تركمنها پرداخت سال بعد، به سبب سرپیچى از دستور میرزا حسین‌خان مشیرالدوله (سپهسالار)، صدراعظم وقت، از حكومت خراسان عزل شد.

منطقه اصفهان

( از ۱۲۸۸ه.ق. )
در 1288ه.ق به جاى حكمرانى یزد، حكومت اصفهان را به حسام السلطنه سپردند كه این‌بار نیز پسرش ابوالفتح میرزا را به جاى خود فرستاد.

منطقه کردستان ایران

( از ۱۲۹۳ه.ق. )
بازهم در تهران ماند و ابوالفتح میرزا را به جاى خود فرستاد.


روابط خانوادگی


نام پدر

نام پسر

ابونصر میرزا حسام السلطنه



حاجی ابونصر میرزا پسر دوم سلطان مراد میرزا بود.

ابوالفتح میرزا مویدالدوله



او پسر بزرگ سلطان مراد ميرزا حسام‌السلطنه، عموي ناصرالدين شاه بود.

نام برادر

نام پدربزرگ

دارای رابطه خانوادگی با

اسدالله میرزا نایب الایاله


اسدالله میرزا خواهرزاده حسام السلطنه بود.

ناصر الدین شاه قاجار



مراد میرزا عموی ناصرالدین شاه بود.

کامران میرزا نایب السلطنه


کامران میرزا با سرورالدوله دختر حسام السلطنه (عموی پدرش) ازدواج کرد.


تاریخ تولد ۱۲۳۳ه.ق.
تاریخ درگذشت ۱۳۰۰ه.ق.
محل درگذشت شهر تهران
ملیت کشور ایران
مدفن حرم حضرت علی بن موسی الرضا (ع)

توضیحات بیشتر:

 

سلطان مراد میرزا حسام­السلطنه پسر سیزدهم عباس میرزا نایب‌السلطنه در ربیع‌الثانی 1233ه.ق متولد شد. نخستین اطلاعی که در منابع درباره او آمده، این است که در اواخر زندگی پدرش، حاکم ارسباران (قراجه داغ) بود. در 1253ه.ق محمدشاه هنگام لشکرکشی به هرات، وی را مأمور دفع اغتشاشات منطقه بختیاری کرد.

با به تخت نشستن ناصرالدین شاه مامور سرکوب شورش سالار در خراسان شد و پس از موفقیت لقب حسام‌السلطنه و نشان و شمشیر دریافت کرد. حسام‌السلطنه پنج بار حاکم خراسان شد و نزدیک به 15 سال در این منطقه حکمرانی کرد وبناهایی به دستور وی در آنجا ساخته شد، مانند قلعه جلال‌آباد، قلعه چهل سنگ، مهمانخانه، آب‌انبار، یخچال و چاپارخانه‌ای در جنب رباط زعفرانیِ مشهد. شاعرانی چون مجدی سقزی و منعم شیرازی در مدح وی اشعاری سروده‌اند.

در 1287 ه.ق به همراه ناصرالدین شاه به عتبات عالیات رفت و ریاست و حراست از اردوی شاه را بر عهده داشت. در 1290 ه.ق از همراهان شاه در اولین سفر او به فرنگ بود. با مشیرالدوله اختلاف داشت و با معیرالممالک برای برکناری او همقسم شد.
در 1298ه.ق به هنگام بازگشت از سفر حج، برای دفع فتنه شیخ عبیداللّه که در آذربایجان طغیان کرده بود، به استانبول رفت تا از دولت عثمانی کمک بگیرد. به همراه او سلیمان‌پاشا، فرستاده مخصوص دولت عثمانی، با نامه‌ای دوستانه برای محکم کردن مناسبات دو کشور به ایران آمد.
حسام‌السلطنه پس از بازگشت از استانبول، در 1300ه.ق برای پنجمین‌بار حاکم خراسان شد، ولی در همان سال در 67 سالگی درگذشت و در حرم حضرت رضا علیه‌السلام دفن شد.


done in 0.0271 seconds