آخرین ویرایش : August 22, 2012

محمود میرزا قاجار

معروف به : محمود میرزا

مناصب و مشاغل


حاکم

منطقه نهاوند

( از ۱۲۳۰ه.ش. تا ۱۲۴۰ه.ق. )
محمود میرزا در شانزده سالگی و در سال 1230 ق. به دستور پدر خود، فتحعلی شاه، به حکومت نهاوند منصوب گردید. در مدتی که حاکم نهاوند بود، خدمات زیادی از خود بر جای گذاشت. آثار و عمارت‌هایی که به دستور وی بنا شدند، عبارتند از: قلعه روئین دژ، باغ شاه، روضه خاقان، کاخ همایون، قصر مسعود، منظر محمود، گلشن احمد، بقاع خیر، بقعه امام زاده احمد، بقعه بدیع الزمان، مدرسه محمودیه. پس از حدود ده سال حکمرانی، حکومت این ناحیه را به برادر خود همایون میرزا سپرد.

منطقه لرستان

( از ۱۲۴۱ه.ق. تا ۱۲۴۲ه.ش. )
محمود میرزا در سال 1241 ق. به حکومت لرستان دست یافت. در دوران حکومتش در لرستان بود که با برادر بزرگترش محمدتقی میرزا حسام‌السلطنه (حاکم بروجرد و بختیاری)، اختلافی بر اثر نزاع میان دو قبیله ساکی و سکوند پیدا کرد که سپهر، مؤلف ناسخ التواریخ، آتش فتنه را میان دو برادر خاموش و نزاع آنان را مبدل به آشتی ساخت، اما دیری نپایید که دوباره آتش خفته بیدار شد و این بار نزاع دو طرفه به شکست محمود میرزا انجامید و خرم‌آباد به دست لشکریان حسام‌السلطنه افتاد. به همین جهت، فتحعلی شاه منشور حکومت لرستان را به نام حسام‌السلطنه صادر کرد و محمود میرزا به ناچار به تهران احضار شد.


حوادث مهم زندگی


زندانی

قلعه اردبیل

( از ۱۲۵۱ه.ق. )
با قتل قائم مقام صدراعظم محمدشاه در سلخ صفر سال 1251 ق. محمد شاه حدود یازده نفر از شاهزادگان را دسته جمعی به اردبیل تبعید کرده در آنجا زندانی نمود که محمود میرزا یکی از آنها بود.


آثار


نویسنده

کتاب " گلشن محمود "



کتاب " مقصود جهان "


مقصود جهان در باره طوایف لرستان است.

کتاب " سفینه محمود "


سفینه المحمود در باره شعرای قاجاریه است.


روابط خانوادگی


نام پدر

نام برادر


سایر موارد


شاهزاده

نام استادان وی


تاریخ تولد ۱۲۱۴ه.ق.
تاریخ درگذشت ۱۲۶۴ه.ق.
ملیت کشور ایران

توضیحات بیشتر:
  • محمود میرزا قاجار، در روز سه شنبه دوازدهم صفر سال 1214 ه.ق. از مریم خانم اسرائیلیه مازندرانی، دیده به جهان گشود. وی پسر چهاردهم و به قولی پسر پانزدهم فتحعلی شاه است. برادران بطنی وی عبارت بودند از: همایون میرزا، احمد علی میرزا و جهان شاه میرزا.
  • محمود میرزا در چهار سالگی، از طرف فتحعلی‌شاه به صدراعظم، میرزا محمد شفیع سپرده شد تا زیر نظر وی تربیت شود و حدود دوازده سال تحت نظر میرزا محمد شفیع قرار گرفت. او در این میان، از محضر اساتید برجسته‌ای نظیر میرزا عبدللطیف لاریجانی (استاد خط تعلیق)، ملاحسنعلی مازندرانی (استاد علم اخلاق) میرزا رضای مجوس (استاد ریاضی اقلیدسی) بهره گرفت و در زمره شاهزادگان با علم و فضل قاجاری در آمد.
  • محمود میرزا در شانزده سالگی به حکومت نهاوند منصوب گردید. با مرگ میرزا محمد شفیع، حامی محمود میرزا، امیدهای وی به یأس تبدیل گردید و ولایت نهاوند را به برادر کوچکترش، جهانشاه میرزا واگذار و از حکومت نهاوند کناره‌گیری می‌کند.
  • پس از آن در سال 1241 ه.ق. به حکومت لرستان دست یافت اما در رقابت با برادرش حسام‌السلطنه برکنار شد و به تهران احضار شد. پس از مدتی اقامت در نهاوند، در 1245 ه.ق به دزفول رفت.
  • در سال 1250 در سفر فتحعلی شاه به اصفهان، او نیز ملتزم رکاب پدرش بود و پس از مرگ پدر تاجدارش، جسدش را تا قم بدرقه کرد و سپس به لرستان رفت. بنا به دستور قائم مقام، او را که مخالف پادشاهی برادرزاده اش، محمدشاه بود، در ذیقعده سال 1251ق دستگیر و روانه تهران کردند و با جمعی از شاهزادگان توقیف و تحت نظر ماند.
  • با قتل قائم مقام صدراعظم محمدشاه در سلخ صفر سال 1251 ق. محمد شاه حدود یازده نفر از شاهزادگان را دسته جمعی به اردبیل تبعید کرده در آنجا زندانی نمود. سرانجام چند نفر از شاهزادگان به روسیه فرار کردند و بقیه آنان نیز از سوی محمد شاه به تبریز کوچ داده شده، در آنجا تحت نظر و مراقبت قرار گرفتند که محمود میرزا یکی از آنها بود. ظاهراً محمود میرزا تا هنگام مرگ در آنجا ماند.
  • تاریخ دقیق وفات او معلوم نیست. مشخص است تا سال 1262 که کتاب اخبار محمدی را تألیف نموده است، زنده بوده. آقا بزرگ طهرانی صاحب الذریعه الی تصانیف الشیعه، سال وفات وی را 1271 ق. نوشته، اگرچه دیوان بیگی شیرازی صاحب حدیقة الشعراء نیز به این دلیل که اگر محمود میرزا زمان ناصرالدین شاه را درک کرده بود، همانند حسنعلی میرزا و محمد تقی میرزا از زندان آزاد می‌شد، قول صاحب الذریعه را درست نمی‌داند.

done in 0.0228 seconds