آخرین ویرایش : July 29, 2012

حسینقلی خان قاجار

مناصب و مشاغل


حاکم

منطقه فارس

( از ۱۲۱۲/۰۳ه.ق. تا ۱۲۱۳/۰۱ه.ق. )
در 1212ه.ق فتحعلی‌شاه او را که وفاداری خود را ثابت کرده بود به جای پسرش دولتشاه به حكومت فارس فرستاد. حسینقلی‌خان در ابتدا با امرا و اعیان فارس مدارا كرد ولى پس از چندى به قصد سلطنت، دست به اقداماتى زد. نخست با حكام بلوكات رفتار ظالمانه‌اى در پیش گرفت و از این رهگذر ثروت هنگفتى به دست آورد. سپس گروهى را كه مانع مقصود خود می‌دانست، زندانى و برخى را نابینا كرد. پس از آن، شیراز را به رستم‌خان بیات، از نزدیكان خود، سپرد و در محرّم 1213 ه.ق به سوى اصفهان رفت.

شهر کاشان

( از ۱۲۱۳ه.ق. تا ۱۲۱۵ه.ق. )
در 1213 ه.ق به حکومت کاشان منصوب شد و فتحعلی شاه پسر هفتم خود محمدتقی میرزا حسام السلطنه هشت ساله را به مصاحبت او به کاشان فرستاد. در 1215ه.ق شخصی به نام محمدقاسم از ایل بیرانوند که مدعی کیمیاگری بود، به کاشان رفت. حسینقلی‌خان او را نزد خود خواند و از او در کار شورش خود کمک خواست سپس کسانی را که موافق طغیان برضد فتحعلی‌شاه نبودند، زندانی، برخی را نابینا و اموال آنان را ضبط کرد. سپس به سوی اصفهان حرکت کرد.


روابط خانوادگی


نام پدر

نام برادر

فتحعلی شاه قاجار



حسینقلی خان برادر كوچك‌تر فتحعلی‌شاه و مدعى سلطنت.

دارای رابطه خانوادگی با

آغا محمد خان قاجار


آغا محمد خان قاجار عمو و شوهر مادر حسینقلی خان قاجار بود.


تاریخ تولد ۱۱۹۱ه.ق.
تاریخ درگذشت ۱۲۱۷ه.ق.
ملیت کشور ایران

توضیحات بیشتر:
  • وی احتمالا در 1191 ه.ق به دنیا آمد. پدرش حسینقلی‌خان جهانسوز پیش از تولد فرزندش کشته شد و مادرش مهدعلیا ــ که فرزندش را در میان ترکمانان به دنیا آورده بودــ نام پدر را بر او گذاشت. به دستور کریم خان زند، همسر و فرزندان حسینقلی‌خانِ جهانسوز را از میان ترکمانان بردند. پس از درگذشت کریم‌خان (1193 ه.ق)، آقا محمدخان از شیراز به مازندران رفت و در 1194 ه.ق مهدعلیا را به عقد خویش درآورد و با فرزندانش به تهران برد. آقامحمدخان در 1205 ه.ق برای حسینقلی‌خان، همسری اختیار کرد. در 1206 ه.ق، حسینقلی‌خان در جنگ آقامحمدخان با لطفعلی خان زند و تصرف شیراز، همراه وی بود.
  • در 1210 ه.ق، در حمله آقامحمدخان به مرو در شمال خراسان و نیز در لشکرکشی 1211 ه.ق آقامحمدخان برای سرکوبی ابراهیم خلیل‌خان جوانشیر، حاکم قراباغ، حسینقلی‌خان همراه او بود. در این لشکرکشی، ماجرای کشته شدن آقامحمدخان روی داد و حسینقلی‌خان، با چند نفر از جمله سه تن از فرزندان فتحعلی‌میرزا (بعدا فتحعلی‌شاه)، از راه رشت راهی تهران شد.
  • با آغاز سلطنت فتحعلی‌شاه، حسینقلی‌خان به اطاعت وی درآمد و در اجرای اوامر او، عمویش علیقلی‌خان را به حضور شاه برد و نابینا کرد. همچنین در جنگ با صادق خان شقاقی از خود شجاعت بسیاری نشان داد که در نتیجه آن، فتحعلی‌شاه در ربیع‌الاول همین سال حکومت فارس را به او سپرد.
  • در فارس طغیان کرد و شیراز را به رستم‌خان بیات، از نزدیکان خود، سپرد و در محرّم 1213 ه.ق به سوی اصفهان رفت. حاجی‌محمدحسین صدرِ اصفهانی، بیگلربیگی اصفهان، از حرکت حسینقلی‌خان آگاه و از شهر خارج شد. فتحعلی‌شاه نیز، که متوجه طغیان حسینقلی‌خان شده بود، از آذربایجان به طرف اصفهان حرکت کرد. حسینقلی‌خان به فراهان رفت و در آنجا چند هزار سپاهی به وی پیوستند. فتحعلی‌شاه نیز به ساروق، از توابع فراهان رفت اما با وساطتت مادرش، مهدعلیا حکومت اصفهان را که حسینقلی‌خان درخواست کرده بود، به او سپرد. حسینقلی‌خان بهانه دیگری گرفت و ادعا کرد که مملکت باید بین شاه و او تقسیم شود، در نتیجه، فتحعلی‌شاه در صفر 1213 ه.ق تصمیم به جنگ گرفت. وی میرزا موسی منجم‌باشی را پیش حسینقلی‌خان فرستاد و پیغام داد سپاه تو توان مقابله با سپاه شاه را ندارد، ولی اگر دست از مخالفت برداری، شاه تو را می‌بخشد. سرانجام، حسینقلی‌خان تسلیم شد و به اطاعت شاه درآمد.
  • در 1215ه.ق ، حسینقلی‌خان حاکم کاشان بود، شخصی به نام محمدقاسم از ایل بیرانوند که مدعی کیمیاگری بود، به کاشان رفت. حسینقلی‌خان او را نزد خود خواند و از او در کار شورش خود کمک خواست سپس کسانی را که موافق طغیان برضد فتحعلی‌شاه نبودند، زندانی، برخی را نابینا و اموال آنان را ضبط کرد. سپس محمدتقی میرزا حسام‌السلطنه را از کاشان به اصفهان فرستاد و اعلام کرد که وی از جانب فتحعلی‌شاه به حکومت اصفهان منصوب شده است. بدین ترتیب، حسینقلی‌خان اصفهان را در اختیار گرفت و اموال مردم را غارت کرد و به نام خویش سکه زد و محمدقاسم را نیز به وزارت خود برگزید.
  • فتحعلی‌شاه برای سرکوب شورش وی عازم اصفهان شد. وقتی حسینقلی‌خان متوجه حرکت شاه شد، برای فراهم آوردن لشکر به طرف سیلاخور رفت. محمدقاسم برای اینکه راه مصالحه حسینقلی‌خان با فتحعلی‌شاه را ببندد، از حسینقلی‌خان خواست تا محمدتقی میرزا حسام‌السلطنه (فرزند فتحعلی‌شاه) را به قتل برساند ولی او نپذیرفت. حسینقلی‌خان پیش از جمع‌آوری سپاه، با محمدعلی‌خان (از بروجرد) و آقاجان قاجار (از سیلاخور)، که مأمور مقابله با او بودند، روبه‌رو شد، لذا به طرف کمره تاخت. محمدقاسم که اوضاع را وخیم دید، قصد فرار داشت، ولی دستگیر و زندانی شد. وی پس از دو روز گریخت و به طرف بغداد رفت.
  • حسینقلی‌خان سپس به طرف قم رفت و به حرم حضرت معصومه پناه برد. فتحعلی‌شاه نیز به قم رفت. در قم، حسینقلی‌خان طلب بخشش کرد و مهدعلیا بار دیگر به شفاعت از او پرداخت و شاه پذیرفت. به فرمان شاه، مدتی حسینقلی‌خان در قم ماند. پس از چندی، مردم قم و زائران از بدرفتاری او شکایت کردند و او به تهران برده شد و در دزآشوب (دزاشیب در منطقه شمیران) زندانی گردید. حسینقلی‌خان در آنجا مقیم بود تا اینکه مهدعلیا درگذشت. پس از رفع مانع مجازات حسینقلی‌خان، به دستور شاه او را از هر دو چشم نابینا کردند و یکسال بعد کشتند.

done in 0.0212 seconds