آخرین ویرایش : September 16, 2012

حاجی علی رزم آرا

تحصیلات


محل تحصیل


مناصب و مشاغل


نخست وزیر

حکومت پهلوی

( از ۱۳۲۹/۰۴/۰۵ه.ش. تا ۱۳۳۰/۱۲/۱۶ه.ش. )
در تیرماه 1329 ه.ش مجلسی که ظاهراً در اکثریت هواداران رزم‌آرا بود، رای تمایل به نخست وزیری او داد و شاه به‌ ناچار آنرا پذیرفت با این حال هنگام معرفی هیات وزیران به شاه و مجلسین، شش وزارتخانه دولت او وزیر نداشت و کابینه نیم‌بند بدون وزیر امور خارجه، راه، پست و تلگراف، کار و دارایی تصویب شد.
دربار، جبهه ملی در مجلس و نیروهای مذهبی به رهبری کاشانی در خیابان، از سه جهت بر دولت رزم آرا می‌تاختند. به طوریکه او با داشتن دولت، ارتش و اکثریت پارلمان، و در شرایطی که چراغ سبز دو ابرقدرت شوروی و انگلیس را نیز همراه داشت، یکی از ضعیف ترین دولتهای ایران را در اختیار داشت.
رزم‌آرا قصد داشت قرارداد الحاقی نفت (معروف به قرارداد گس-گلشائیان) را درمجلس به تصویب برساند، اما مخالفت جدّی و گسترده جبهه ملی به وی اجازه این کار را نداد که این امر موجب شد که او در 5 دی 1329 ه.ش لایحه قرارداد الحاقی را از مجلس پس بگیرد. مخالفت او با ملی شدن صنعت نفت به ترور او به دست گروه فداییان اسلام منجر شد.
وقایع مهم در کابینه رزم آرا عبارت است از: طرح رسمی پیشنهاد ملی شدن صنعت نفت در مجلس شورای ملی، تشکیل کنفرانس اقتصادی کشورهای اسلامی در تهران، عقد قرار داد بین ایران و آمریکا برای استفاده از کمک مالی آمریکا. امضاء موافقت نامه بازرگانی ایران و شوروی، ازدواج شاه با دوشیزه ثریا اسفندیاری، فرار سران حزب توده از زندان، ورود آقا خان محلاتی پیشوای فرقه اسماعیلیه به تهران، تحصن عده‌ای از مدیران و نویسندگان روزنامه‌ها در مجلس شورای ملی.

رئیس

ستاد کل ارتش ایران

( از ۱۳۲۲ه.ش. تا ۱۳۲۴ه.ش. )
با خروج رضاشاه، یاران پیر او در ارتش نیز بازنشسته شدند و زمینه رشد افسران جوان ایجاد شد. رزم‌آرا نیز به جای سرلشکر بوذرجمهری به فرماندهی لشکر اول مرکز برگزیده شد و سپس به ریاست لشکر آمادگاه تعلیماتی ارتش رسید. در سال 1322 ه.ش که متفقین عده زیادی از رجال ارتش را به جرم تمایلات فاشیستی بازداشت کردند، رزم آرا به ریاست ستاد ارتش برگزیده شد. با افزایش محبوبیت او، فرماندهی دانشکده افسری و دفتر نظامی شاه نیز به او واگذار شد.
در سال 1323 ه.ش به درجه سرلشکری رسیداما چهارده ماه بعد سرلشکر حسن ارفع جایگزین او شد و در 44 سالگی با بازنشستگی اجباری او را از گردونه خارج کرد.

ستاد کل ارتش ایران

( از ۱۳۲۴ه.ش. تا ۱۳۲۹ه.ش. )
وقتی احمد قوام (قوام السلطنه) در میان تحولات سیاسی جدّی که متوجه آذربایجان بود، در 1324 ه.ش بر سر کار آمد رزم‌آرا به ریاست ستاد ارتش منصوب شد. پس از خروج نیروهای ارتش سرخ شوروی، درحالیکه مذاکرات فرقه دموکرات آذربایجان با دولت قوام ادامه داشت. با دستور شاه، رزم‌آرا ارتش را برای پیشروی در آذربایجان و کردستان آماده ساخت و این مناطق را تصرف کرد.
در فروردین 1327 ه.ش درجه سپهبدی را به رزم ارا اعطا کرد و نام او به عنوان چهارمین نفری که صاحب این مقام شد در تاریخ ارتش ایران به ثبت رسید. رزم آرا که فردی جاه طلب بود، در سال 1328 ه.ش در انتخابات دوره شانزدهم مجلس مداخله کرد و موفق هم بود. ولی با کشته شدن هژیر انتخابات تهران دوباره تکرار شد.


حوادث مهم زندگی


ترور شده توسط

فداییان اسلام

( ۱۳۳۰/۱۲/۱۶ه.ش. )
در روز شانزدهم اسفند سال 1329 ه.ش سپهبد حاجیعلی رزم‌آرا در مسجد شاه تهران کشته شد. خلیل طهماسبی، که پس از دستگیری در همان لحظه خود را عبدالله موحد رستگاری معرفی کرد ، عضو گروه فداییان اسلام بود که همان روز مسئولیت آنرا به عهده گرفت. طهماسبی پس از تصویب قانونی در مجلس شورای ملی مبتنی بر عفو قاتل رزم آرا به پیشنهاد شمس قنات آبادی و توشیح شاه آزاد شد.
شواهدی وجود دارد که به جز گلوله طهماسبی، رزم آرا با گلوله‌ای با کالیبر بزرگ نیز مورد اصابت قرار گرفته و  یکی از محافظان رزم آرا با هماهنگی دربار و شخص اسدالله علم این عمل را انجام داده‌است.


روابط خانوادگی


دارای رابطه خانوادگی با

صادق هدایت


رزم آرا شوهر خواهر (انورالملوک) صادق هدایت بود.

عیسی هدایت


رزم آرا شوهر خواهر (انورالملوک) عیسی هدایت بود.

محمود هدایت


رزم آرا شوهر خواهر (انورالملوک) محمود هدایت بود.

هدایت قلی­ خان هدایت


هدایت قلی خان پدر همسر رزم آرا بود.


حاجی علی رزم آرا

تاریخ تولد ۱۲۸۰ه.ش.
تاریخ درگذشت ۱۳۲۹ه.ش.
محل تولد شهر تهران
محله سرچشمه
محل درگذشت شهر تهران
 ترور در صحن مسجد شاه
ملیت کشور ایران

توضیحات بیشتر:
  • حاجعلی رزم‌آرا فرزند «سرهنگ محمد خان رزم‌آرا» در سال 1280ه.ش در محله «سرچشمه» دیده به جهان گشود.
  • در سال 1299 با درجه ستوان دومی رسما وارد خدمت ارتش شد. وی در سال 1301 با درجه سروانی برای تحصیل در مدرسه نظام رهسپار کشور فرانسه گشت، و در هنگ 25 فرانسه به خدمت مشغول گردید و توانست نشان «شوالیه لژیون دونور» را از ستاد ارتش این کشور بگیرد.
  • رزم‌آرا دو سال بعد به ایران بازگشت وی پس از گذراندن مراحل مختلف نظامی با درجه «سپهبدی» رسید.
  • در سال 1329 به نخست وزیری رسید و با لایحه ملی شدن صنعت نفت که دکتر مصدق به مجلس شورای ملی داده بود، مخالفت نمود.

done in 0.0301 seconds