آخرین ویرایش : September 18, 2012

احمد متین دفتری

معروف به : متین الدوله

تحصیلات


محل تحصیل

مدرسه "ایران و آلمان" در تهران


به مدت هشت سال در این مدرسه مشغول تحصیل بود و زبان‌های آلمانی، فرانسه و انگلیسی را فرا گرفت.

دانشگاه ژنو


متین دفتری در سال 1308ه.ش از طرف داور به اروپا رفت تا سازمان قضایی فرانسه را مطالعه کند، در پاریس، ژنو و برلین درس خواند. ضمن خدمت در دفتر جامعه ملل در ژنو، دکترای حقوق خود را اخذ کرد.


مناصب و مشاغل


نخست وزیر

حکومت پهلوی

( از ۱۳۱۸ه.ش. تا ۱۳۱۹ه.ش. )
در سوم آبان ۱۳۱۸ (۲۵ اکتبر ۱۹۳۹) محمود جم از مقام نخست‌وزیری برکنار و احمد متین دفتری وزیر دادگستری کابینه به نخست‌وزیری منصوب شد. رضاشاه می‌خواست با آلمانی‌ها روابط نزدیک‌تری برقرار کند، با انتخاب یک نخست‌وزیر طرفدار آلمان راه دوستی و اتحاد با آلمان را هموار‌تر ساخت (متین دفتری سابقه منشی‌گری سفارت آلمان را داشت) روابط ایران و آلمان از آغاز زمامداری هیتلر در حال گسترش بود و بسیاری از پروژه‌های عمرانی و صنعتی در ایران به وسیله مهندسین و کار‌شناسان آلمانی اجرا می‌‌شد.
متین دفتری در دوران نخست‌وزیری برخلاف انتظار از انگلیسی ها حمایت کرد و کاملاً محرمانه به هواپیمای اکتشافی متفقین اجازه داد از فراز ایران بگذرند و از تأسیسات نفتی باکو در آذربایجان شوروی عکسبرداری کنند. رضاشاه پس از آگاهی از عبور غیرمجاز هواپیماهای شناسایی انگلیسی از فراز ایران، بلافاصله قرارداد وام پنج میلیون پوندی که با دولت انگلیس منعقد ساخته بودند را لغو کرد و در 4 تیرماه 1319ه.ش دستور بازداشت احمد متین دفتری و علی‌اصغر حکمت (وزیر کشور) را داد.

وزیر

وزارت دادگستری ایران

( از ۱۳۱۵/۰۷ه.ش. تا ۱۳۱۸ه.ش. )
در مهرماه ۱۳۱۵ در کابینه محمود جم به وزارت دادگستری رسید و سه سال تا احراز مقام نخست‌وزیری این سمت را به عهده داشت. از وقایع مهم این دوره می‌توان از دستگیری و محاکمه ۵۳ نفر (حزب کمونیست) به دست او نام برد. متین دفتری برای رفع موانع قانونی ازدواج محمدشاه با شاهدختی غیر ایرانی، پیشنهاد تصویب طرح ایرانی الاصل شدن فوزیه فواد در مجلس را ارائه کرد و در اجرای ازدواج سلطنتی نقش مهمی داشت.

نماینده

سازمان بین المللی حقوق بشر در ایران



مجلس شورای ملی ایران

( از ۱۳۲۶/۰۴/۲۶ه.ش. تا ۱۳۲۸/۰۵/۰۶ه.ش. )
در انتخابات دوره چهاردهم مجلس از تهران کاندیدا شد اما با تظاهرات دانشجویان علیه او شکست خورد. در انتخابات دوره پانزدهم با وجودی که سرلشکر رزم‌آرا رئیس ستاد و ارتش و قوام‌السلطنه نخست‌وزیر و رهبر حزب دموکرات با انتخاب متین دفتری مخالف بودند، وی از حوزه مشکین‌شهر به نمایندگی انتخاب شد. اعتبارنامه وی در مجلس با مخالفت یکی از ۵۳ نفر که به وکالت انتخاب شده بود، روبرو شد، ولی به تصویب رسید.

موسس

سازمان پرورش افکار در ایران


سازمان پرورش افکار از مهم‌ترین سازمان‌های فرهنگی متمرکز در دوره رضاشاه بود که متین دفتری بنیانگذار آن بود. اساسنامه این سازمان در جلسه ۱۲ دی ۱۳۱۷ به تصویب هیات وزیران رسید.

عضو

مجلس سنای ایران

( از ۱۳۲۸/۰۸/۲۰ه.ش. تا ۱۳۳۸ه.ش. )
در انتخابات اولین دوره مجلس سنا از تهران انتخاب شد و در مجلس از منتقدان اصلی رزم‌آرا بود. در 1330 ه.ش از طرف مجلس سنا مامور نظارت در اجرای قانون ملی شدن صنعت نفت شد. پس از روی کار آمدن زاهدی در مقابل انتخاباتی که دولت وی برگزار کرده بود، ایستاد و در اعتراض از نامزدی سناتوری انصراف داد؛ اما از طرف شاه در دور دوم مجلس سنا، سناتور انتصابی تهران شد. او ریاست کمیسیون داداگستری مجلس سنا و ریاست کمیسیون بین المجالس سنا را بر عهده داشت.

دیوان بین المللی لاهه


عضو دائمی

فرهنگستان ایران



مدرس

دانشگاه تهران

( از ۱۳۱۳ه.ش. تا ۱۳۵۰ه.ش. )
متین دفتری در 1313 ه.ش همزمان با تاسیس دانشگاه تهران، استاد کرسی حقوق جزای خصوصی شد و در کنار مشاغل سیاسی خود، بیش از سی سال به تدریس نیز اشتغال داشت.

نویسنده

مجله علمی (چاپ ایران)


متین دفتری پس از پایان گرفتن جنگ جهانی اول، به نویسندگان «مجله علمی» پیوست و از نخستین شماره تا پایان حیات این نشریه با آن همکاری داشت.

کارمند

وزارت دادگستری ایران

( از ۱۳۰۵ه.ش. )
در سال 1306 ه.ش به دعوت علی‌اکبر داور به دادگستری رفت، دادیار و بعد مستشار استیناف شد. وی طرح سجل احوال را تهیه و تسلیم رئیس دولت وقت کرد. در تهیه و تدوین قوانین همچون قانون مدنی، قانون تجارت، آئین دادرسی حقوقی و بازرگانی، اصول محاکمات نقش اساسی داشت. در 1311 ه.ش پرونده تیمورتاش را آماده طرح در دادگاه کرد.


گرایشات


عضو

حزب رادیکال ایران


متین دفتری در اوایل فعالیت‌های سیاسی علی‌اکبر داور به حزب او پیوست.


روابط خانوادگی


نام پدر

نام برادر

نام پدربزرگ

نام جدبزرگ

دارای رابطه خانوادگی با

ابوالقاسم کیا


احمد متین دفتری برادر همسر ابوالقاسم کیا بود.

محمد دفتری* دکتر



پسر عمو بودند.

محمد مصدق


محمد مصدق عموی پدر متین دفتری و پدر زن او بود.


احمد متین دفتری

تاریخ تولد ۱۲۵۷ه.ش.
تاریخ درگذشت ۱۳۵۰ه.ش.
محل تولد شهر تهران
محل درگذشت شهر تهران
ملیت کشور ایران
مدفن حرم شاه عبدالعظیم حسنی در شهر ری
آرامگاه او در باغچه علیجان شاه عبدالعظیم قرار دارد.

توضیحات بیشتر:
  • از خاندان آشتیانی. در کودکی به تقاضای جدش میرزا حسین‌خان وزیر دفتر و از طرف مظفرالدین شاه ملقب به اعتضاد خاقان شد و شغل لشکرنویسی فوج‌های دماوند و فیروزکوه و آتریاد پیاده سیستان و فوج منطقه تبریز ارثاً به او واگذار شد. وی یک دوره کامل فقه و اصول و ادبیات عرب را در محضر سیداسدالله خارقانی گذراند. در 1298 ه.ش دوره عالی حقوق را گذراند.
  • در اوایل جنگ جهانی اول در وزارت امور خارجه در اداره تحریرات روس مشغول به کار شد. به جز مجله علمی برای بعضی از روزنامه‌های آن زمان از جمله روزنامه «عصر جدید» متعلق به متین‌السلطنه ثقفی اخبار رویتر را که به زبان انگلیسی منتشر می‌شد، ترجمه می‌کرد، در روزنامه ستاره ایران و زبان آزاد نیز فعال بود.
  • چندی هم مستشار ایرانی و مترجم سفارت آلمان بود. آخرین سمتی که در وزارت امور خارجه بدست آورد ریاست اداره عهود و جامعه ملل بود که در سازمان جدید وزارت خارجه از ادغام چند اداره تشکیل یافته بود. (1310 ه.ش) بعد از آن در وزارت دادگستری خدمت کرد.
  • در 1322 ه.ش به جرم طرفداری از سیاست آلمان مدتی بازداشت بود.
  • وی به زبانهای انگلیسی، عربی، آلمانی و فرانسه تسلط داشت. اثر مهم وی کلید اقتصاد ایران و کاپیتولاسیون بود.

done in 0.0437 seconds