آخرین ویرایش : September 30, 2012

محمد علی حاجی پیرزاده

آثار


نویسنده

کتاب " سفرنامه حاج پیرزاده "


او در این سفرنامه با نثری نسبتاً روان به شرح مسافرت دوم خود از هند، مصر، فرانسه، انگلستان، اتریش، عثمانی، شامات و عراق دیدن کرده، و با مشاهیر و بزرگانی چون میرزا محمدباقر بواناتی، میرزا حبیب اصفهانی، ادوارد براون، حسینقلی‌خان نواب، میرزا ملکم‌خان، میرزا محسن‌خان مشیرالدوله، صادق‌خان مستشارالدوله، حکیم پولاک، آقاخان اسماعیلی، شیخ محمدعبده، میرزای شیرازی، میرزا حبیب‌الله رشتی و دیگران دیدار و گفت‌و‌گو داشته، مشاهدات و مذاکرات خود را ثبت کرده، و به طرز سلوک و رفتار، داد و ستد، آداب و رسوم و تعلیم و تربیت مردم کشورها و حتى جزئیاتی دربارۀ ساختمان ها و تأسیسات شهری و نیز لباس پوشیدن، آرایش، غذاخوردن، شیوۀ استحمام، مراسم ازدواج و تفریحات رایج در هر سرزمین پرداخته، و همین به سفرنامۀ او ارزشی خاص بخشیده است.
سفرنامۀ حاجی پیرزاده در 1342ش به کوشش حافظ فرمانفرماییان و با مقدمۀ ایرج افشار به چاپ رسید.


سایر موارد


نام استادان وی

حاج میرزا صفا


پیرزاده پس از چند سال اقامت در تهران همراه سپهسالار به عثمانی رفت و سالی چند در استانبول سکنا گزید. در آنجا با حاجی میرزا صفا، عارف نامدار آشنا شد و در زمرۀ مریدان وی درآمد و مدارج عرفانی را در خدمت او تکمیل کرد و از او لقب پیرزاده گرفت.

مرتبط با

ادوارد گرانویل براون

( از ۱۸۸۶م. )
پیرزاده در 1886م بار دیگر همراه مؤید‌الملک راهی اروپا شد. پیرزاده از طریق بوشهر، بمبئی و اسکندریه وارد پاریس شد و از آنجا به لندن رفت. جشن های پنجاهمین سال سلطنت ملکه ویکتوریا مصادف بود. پیرزاده در مدت اقامت در لندن با ادوارد براون، ایران‌شناس مشهور آشنا شد و به او لقب طریقتی «مظهر علی» داد. براون نیز در مکاتبات خود با ایرانیان به همین نام امضا می‌کرد و براون نیز در نامه های خود او را "راهنمای طریقت"، "پیر سالکان طریقت" و "مخزن الاسرار حقیقت" می خواند.


تاریخ تولد ۱۲۵۱ه.ق.
تاریخ درگذشت ۱۳۲۱/۱۲/۲۴ه.ق.
محل تولد منطقه نایین
محل درگذشت شهر تهران
ملیت کشور ایران
پیرو مذهب شیعه
مذهب شیعه

توضیحات بیشتر:
  • حاج محمد علی پیرْزادۀ نائینی عارف مشهور دورۀ قاجار. نیاکان او همه اهل طریقت بودند. فرزند آقامحمد اسمعیل پسر حاج محمد حسن کوزه‌کنانی پس از درگذشت آقا محمد اسمعیل در سال 1272 قمری حاجی محمد علی به تهران آمد و بعد مدتی مشغول به سیاحت در ممالک خارجه گردید. در ایامی که در اسلامبول اقامت داشت به حاج میرزا صفاء ارادت می‌ورزید و از طرف او به حاج پیرزاده ملقب گردید و به وسیله حاج میرزا صفا با حاجی میرزا حسین خان سپهسالار خیلی مربوط شد و در سفرهای آذربایجان و خراسان همراه وی بود و در مدت عمر دو سفر به اروپا رفت و اکثر ممالک را به قدم سیاحت پیمود. در سال 1306 قمری که از اروپا سفرنامه خود را نوشت که نسخه خطی آن در کتابخانه مجلس شورای ملی محفوظ و اخیراً در دو جلد به طبع رسیده است.
  • پیرزاده پس از درگذشت پدرش به تهران مهاجرت کرد و چون دارای ادب و حسن محضر بود، با اعیان و اشراف و بزرگانی چون میرزا حسین خان مشیرالدولۀ سپهسالار، امین‌الضرب، امین‌السلطان، میرزای جلوه و دیگران رفت و آمد پیدا کرد.
  • در خلال سفر به استانبول به زیارت حج رفت و در بازگشت به حاجی پیرزاده مشهور شد. پیرزاده پس از چندی رهسپار سیاحت اروپا شد و نخستین سفر خود را در 1285ق/1868م آغاز کرد و در ادامۀ آن از مصر و شامات و بیت‌المقدس نیز دیدن کرد. حاجی پیرزاده در بازگشت از این سفر در تهران مستقر شد و در همین شهر ازدواج نمود.
  • اهمیت پیرزاده به جهت گزارش هایی است که از سفرهایش به کشورهای اسلامی و اروپایی در عهد ناصرالدین شاه قاجار ــ اواخر سده سیزدهم و اوایل سده چهاردهم ــ فراهم آورده است. وی نخستین سفر خود را در 1275 آغاز کرد که تا 1285 به طول انجامید. در این سفر از طریق استانبول به سیر و سیاحت در فرانسه، انگلیس، اتریش و سایر کشورهای اروپایی پرداخت.
  • پیرزاده خطی خوش داشت و شعر می سرود و به جهت حُسن سلوک مورد توجه ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه و بسیاری از دولتمردان و همچنین برخی از عالمان آن روزگار از جمله میرزا ابوالحسن جلوه بود.
  • پیرزاده سفر دوم خود را به خواهش احمدخان مؤیدالمُلک ، وزیر مختار استانبول (متوفی 1302 ش)، و در معیت او در 1303 آغاز کرد. در این سفر که در دو مرحله داخلی و خارجی صورت گرفت، او ابتدا به برخی از شهرهای ایران و سپس بسیاری از شهرهای هند و ممالک عثمانی، مصر و اروپا سفر کرد. در این سفر با بسیاری از بزرگان آن عصر از جمله میرزا محمدباقر بواناتی، میرزا حبیب اصفهانی (متوفی 1311)، شیخ محمد عبده(متوفی 1323ش) و ادوارد براون ملاقات کرد.

done in 0.0583 seconds