آخرین ویرایش : October 14, 2012

سید مصطفی عدل منصورالسلطنه

تحصیلات


محل تحصیل

کشور مصر



در سن شانزده سالگی عازم مصر شد و دوره‏ متوسطه را در آنجا گذرانید.

شهر پاریس


مدرک لیسانس رشته حقوق

دانشگاه الازهر مصر (جامعه الازهر الشریف)

( از ۱۲۸۲ه.ش. )

در ضمن انجام ماموریت در سفارت ایران در مصر، به عنوان طلبه وارد دانشگاه الازهر مصر شد و به فراگیری حقوق اسلامی پرداخت.


مناصب و مشاغل


وزیر

وزارت دادگستری ایران



در آذر ۱۳۲۳ در کابینهٔ مرتضی قلی بیات (سهام‌السلطان) به سمت وزیر دادگستری تعیین و به مجلس شورای ملی معرفی شد.
در سال ۱۳۲۶ مجدداً در کابینهٔ احمد قوام، ابتدا وزیر دادگستری و بعد وزیر مشاور شد.

وزارت فرهنگ و هنر ایران

( از ۱۳۲۰ه.ش. تا ۱۳۲۱ه.ش. )

در اسفند ۱۳۲۰ در آخرین ترمیم کابینه ذکاءالملک فروغی به وزارت فرهنگ معرفی شد ولی با استعفای فروغی، کابینه سقوط نمود. جانشین فروغی، علی سهیلی بود که در کابینه خود، عدل را در وزارت فرهنگ تثبیت کرد.

وزیر مختار

سفارت ایران در ایتالیا

( از ۱۳۱۷ه.ش. تا ۱۳۲۰ه.ش. )

سفارت ایران در سوئیس

( از ۱۳۱۳ه.ش. تا ۱۳۱۶ه.ش. )

نایب سفارت

کنسولگری ایران در تفلیس (دوره قاجار)



نایب دوم

کنسولگری ایران در قاهره (دوره قاجار)

( از ۱۲۸۲ه.ش. )

اولین ماموریت عدل، نایب دومی سفارت ایران در مصر بود.

مدیر

وزارت دادگستری ایران

( از ۱۳۰۶ه.ش. تا ۱۳۱۴ه.ش. )

عدل در تشکیلات نوین عدلیه ( از ۱۳۰۶ ه.ش) به خدمت قضائی دعوت شد و با رتبه ۹ قضائی مدیر کل تهیه قوانین و احصائیه شد و قریب ۸ سال در این سمت باقی ماند. او در تدوین و تصویب قانون جزای عمومی و قانون تجارت تلاش بسیاری کرد.

رئیس

جامعه ملل (League of Nations)

( ۱۳۱۴ه.ش. )

سمت وزیر مختاری ایران در ژنو و نمایندگی دائمی در جامعه ملل به او سپرده شد و در همین سمت ریاست صدمین دوره اجلاسیه شورای جامعه ملل را عهده دار گردید.

دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

( از ۱۳۲۰ه.ش. )

پس از اشغال ایران از طرف قوای متفقین و قطع رابطه سیاسی ایران و ایتالیا به تهران احضار شد و از طرف دکتر عیسی صدیق وزیر فرهنگ وقت، به جای علی اکبر دهخدا به ریاست دانشکده حقوق و علوم سیاسی انتخاب گردید.

معاون

وزارت امور خارجه ایران

( ۱۳۱۶ه.ش. )

در ۱۳۱۶ به ایران بازگشت و به سمت معاونت وزارت امور خارجه منصوب و چندی نیز عهده دار کفالت آن وزارتخانه شد.

وزارت عدلیه ایران (دوره قاجار)

( ۱۳۰۰ه.ش. )

در 1286 ه.ش مدتی در وزارت عدلیه خدمت کرد و در استیناف تهران، مدعی العموم بود. در کابینه مستوفی الممالک معاونت وزارت عدلیه را به عهده اشت و در 1300 ه.ش در کابینه صد روزه سید ضیاءالدین طباطبائی به کفالت وزارت عدلیه منصوب شد.

عضو

مجلس سنای ایران

( از ۱۳۲۸ه.ش. تا ۱۳۳۱ه.ش. )

در اولین دوره مجلس سنا، از طرف مردم آذربایجان انتخاب شد.

مدرس


آثار


نویسنده

کتاب " حقوق مدنی "



عدل پس از تصویب قانون مدنى ایران، شرحى از قانون مزبور با عنوان حقوق مدنی تهیه و منتشر کرد. این كتاب قریب نیم قرن از بهترین منابع حقوق مدنى ایران بود و علاوه بر تدریس در دانشگاه، مورد استفاده قضات دادگسترى نیز قرار می گرفت. این کتاب بیش از سی بار تجدید چاپ شده است.


روابط خانوادگی


نام پدر

نام پدربزرگ

دارای رابطه خانوادگی با

غلامرضا عدل


غلامرضا عدل و منصورالسلطنه پسرعمو بودند.

احمد حسین عدل


منصورالسلطنه پسرعموی احمد حسین عدل بود.

یوسف خان عدل مکرم الملک


یوسف عدل عموی منصورالسلطنه بود.

میرزا مسعود خان عدل الملک


عدل الملک عموی منصورالسلطنه بود.

یحیی عدل



یحیی و مصطفی عدل پسرعمو بودند.

یحیی عدل


منصورالسلطنه و یحیی عدل پسرعمو بودند.

احمد حسین عدل



احمد حسین و مصطفی عدل، پسرعمو بودند.

غلامرضا عدل



مصطفی و غلامرضا عدل، پسرعمو بودند.

رضا قلی خان هدایت نیرالملک



عدل در جوانى به دامادی میرزا رضاقلى‏خان هدایت (نیرالملك) درآمد.


سید مصطفی عدل منصورالسلطنه

تاریخ تولد ۱۲۶۱ه.ش.
تاریخ درگذشت ۱۳۲۹ه.ش.
محل تولد شهر تبریز
محل درگذشت شهر تهران
ملیت کشور ایران
مدفن حرم شاه عبدالعظیم حسنی در شهر ری

آرامگاه خانوادگی عدل در باغ طوطی (جوار حضرت عبدالعظیم)


توضیحات بیشتر:
  • در سال 1282ه.ش از پاریس به ایران بازگشت و به خدمت وزارت امور خارجه درآمد. مدتی در کنسولگری ایران در تفلیس نایب دوم بود، به تهران احضار و معاونت دارالترجمه وزارت امور خارجه را به او سپردند.
  • پس از مشروطه به وزارت عدلیه رفت. در سال 1313(ه.ش) دولت عراق درباره اختلافات مرزی و شط­العرب به جامعه ملل شکایت کرد و هیاتی به ریاست باقرکاظمی وزیر امور خارجه برای دفاع از حقوق ایران به سازمان ملل رفت. سید مصطفی عدل مدیر کل قوانین وزارت دادگستری از اعضاء برجسته این کمیسیون بود.
  • عدل در نخست‌وزیری دوم علی سهیلی در ۱۳۲۲ه.ش عدل وزیر مشاور کابینه شد. در سال بعد همان سمت را در کابینه محمد ساعد مراغه‌ای عهده‌دار گردید. در سال ۱۳۲۷ه.ش در دولت عبدالحسین هژیر و بار دیگر کابینه محمد ساعد مراغه‌ای، سمت وزارت مشاور داشت.
  • در 1324 ه.ش با سمت ریاست هیئت نمایندگی ایران در کنفرانس سانفرانسیسکو شرکت نمود و نطق مفصلی به زبان فرانسه در مورد تخلیه‏ ایران و پرداخت خسارات ناشی از جنگ ایراد نمود و بعد در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک حضور یافته و از جانب ایران منشور ملل متحد را امضاء نمود.
  • او به این دلیل که پدرش به رکن الدوله و عمویش به عدل الملک معروف بوده و خانواده مادرش از علمای دین بودند و خود نیز مدت ۲۰ سال در وزارت دادگستری تلاش کرده بود، نام خانوادگی خود را عدل نهاد و چون در اکثر امور و کارها پیروز و موفق می‌شد، لقب منصور السلطنه به او اعطا شد.
  • از عدل هنگام مرگش یک پسر و چهار دختر باقی ماند. ناصر ذوالفقاری، دکتر محسن مظاهر، دکتر طاهر ضیائی دامادهای او بودند. مصطفی عدل در 21 تیرماه سال 1329ه.ش به علت بیماری سرطان درگذشت.

done in 0.0797 seconds