آخرین ویرایش : December 1, 2012

مصطفی فاتح

تحصیلات


محل تحصیل

مدرسه آمریکایی تهران



پس از انجام تحصیلات مقدماتى در اصفهان و ابتدائى به تهران عزیمت نموده و وارد مدرسه‏ عالى امریكائى شد و مدت پنج سال در مدرسه‏ مزبور تحصیل نمود و براى ادامه‏ تحصیلات عالیه به امریكا سفر كرد.

دانشگاه جان هاپکینز آمریکا



پس از ورود به امریكا ابتدا در دانشگاه جان هاپكینز واقع در شهر بالتیمور در رشته‏ علوم طبیعى و مقدمات پزشكى مشغول تحصیل شد و چون آن را مطابق ذوق خود ندید، از آن انصراف داد.

دانشگاه کلمبیا در نیویورک



پس از انصراف از رشته علوم طبیعی، به  دانشگاه كلمبیا در شهر نیویورك رفته، در رشته‏ اقتصاد ادامه‏ تحصیل داد و دوره‏ چهارساله‏ دانشگاه را طى نمود و به اخذ لیسانس نائل آمد و پایان‏نامه‏ خود را به زبان انگلیسى تحت عنوان «وضع اقتصادى ایران» تالیف و به زبان انگلیسى و فارسى انتشار داد.


مناصب و مشاغل


معاون

شرکت ملی نفت ایران - NIOC

( از ۱۳۲۶ه.ش. )

مصطفى فاتح در 1326 پس از فراغت از فعالیت هاى سیاسى به معاونت كل شركت نفت منصوب شد و عازم خوزستان گردید. قریب سه سال‏ و نیم در این سمت بود و اقداماتى از قبیل خانه سازى و تشكیل دانشكده نفت و تسهیلات فرهنگى و توسعه‏ بهدارى به عمل آورد و سرانجام پس از تصویب قانون ملى شد صنعت نفت و در روزهاى نخستین خلع ید از كار كناره‏ گیرى و بازنشسته شد.

صاحب امتیاز

روزنامه مردم (چاپ ایران)



فاتح در جریان قرارداد 1933 دخالت چندانى نداشت و گاهى در مذاكرات به عنوان مترجم شركت مى‏ كرد. پس از شهریور 1320 و استعفاى رضاشاه، آزادى توام با هرج و مرج در ایران شروع شد. در آن هنگام مصطفى فاتح به تشكیل جمعیت ضد فاشیست پرداخت و امتیاز روزنامه‏ اى به نام مردم را گرفت كه ارگان آن جمعیت بود. غالب اعضاى حزب توده كه در زمان رضاشاه زندانى بودند، به عضویت هیئت تحریریه این روزنامه درآمدند. روزنامه‏ رهبر ارگان حزب توده و روزنامه‏ مردم ارگان جمعیت فاشیست در یك خط و جهت گام برمى ‏داشتند. در مردادماه 1321 به دنبال توقیف روزنامه‏ رهبر، مصطفى فاتح روزنامه مردم را در اختیار حزب توده قرارداد.

مدیر مسئول

روزنامه امروز و فردا (چاپ ایران)



روزنامه‏ امروز و فردا ارگان رسمى حزب همرهان و روزنامه‏ شمع به عنوان ناشر افكار این حزب منتشر مى‏ شد.

کارمند

شرکت نفت ایران و انگلیس

( از ۱۳۰۰ه.ش. )

در اواخر 1300 ش (1922 م) به استخدام در شركت ملى نفت ایران و انلگیس درآمد و شغل وى معاون نخستین نماینده شركت در تهران تعیین شد. روابط دولت ایران و شركت نفت در آن ایام توسط اداره مزبور برقرار بود و طبعا تماس با وزارتخانه‏ ها و رجال و سیاستمداران توسط فاتح انجام مى‏ گرفت. وى در این سمت موفق شد كه شركت نفت همه ساله عده ‏اى از دانشجویان ایرانى را به هزینه‏ خود به انگلستان اعزام نماید كه در رشته‏ نفت و اقتصاد تحصیل نمایند.


گرایشات


رهبر

حزب "همرهان" در ایران


در مهرماه همان 1321 حزبى به نام «همرهان» تشكیل داده و رهبرى آن را برعهده گرفت. این حزب یك برنامه‏ سوسیالیستى را تعقیب مى‏ كرد و برنامه ‏هائى ارائه مى‏ داد از جمله‏ آنها مى‏ توان به ملى كردن منابع تولید، بیمه ‏هاى اجتماعى، خدمات رایگان بهداشتى و آموزشى و تامین معاش خانواده‏ ها اشاره نمود.


آثار


نویسنده

کتاب "50 سال نفت ایران"

( ۱۳۳۵ه.ش. )

مصطفي فاتح خاطرات و ديده هاي خود را طي سال هاي خدمتش در كتابي به نام «50 سال نفت ايران» گردآوري كرده است. این كتاب در اوایل سال 1335 ش انتشار یافت كه اطلاعات دربارهى نفت در آن مندرج بود. در این كتاب اسناد و آمارى درج شده بود كه اهمیت كتاب را براى خواننده روشن می ى‏ساخت. در جلد دوم این كتاب پیرامون قرارداد با كنسرسیوم افشاگرى‏هائى شده بود و آماده چاپ بود كه روز 17 شهریور 1337 مامورین سازمان امنیت به خانه‏ وى ریختند و او را بازداشت نموده و كلیه اسناد و مدارك را همراه خود بردند. چند روز بعد محمدرضا پهلوى به ابوالحسن ابتهاج گفته بود كه در منزل فاتح اسنادى پیدا شده كه نشان مى‏دهد او آدم انگلیس‏ها است. ساعت 8 بعد از ظهر روز پنجم بهمن‏ماه 1343 شاه در یك مصاحبه‏ تلویزیونى اظهار كرد: بعد از شهریور 1320 انگلیس‏ ها حزب توده را به دست شخصى به نام مصطفى فاتح تاسیس كردند.

کتاب "پول و بانکداری"



کتاب "پیشنهاد واژه های دانش سودورزی"



کتاب "راه پیشرفت در خط فارسی"




روابط خانوادگی


نام پدر


تاریخ تولد ۱۲۷۷/۱۲ه.ش.
تاریخ درگذشت ۱۳۵۷ه.ش.
محل تولد شهر اصفهان
محل درگذشت شهر لندن
ملیت کشور ایران
پیرو مذهب شیعه

توضیحات بیشتر:
  • مصطفی فاتح یکی از مدیران باسابقه در صنعت نفت ایران در دوران پهلوی است. او به دلیل سال ها حضور در این عرصه از نزدیک شاهد به ثمر رسیدن تلاش های ملت ایران در خصوص ملی شدن نفت بوده است.
  • فاتح چندی در شرکت نفت در آبادان به مطالعه پرداخت، چندی هم در انگلستان مشغول مطالعه شد. در 1308 ش (1929 م) شرکت نفت برای توزیع فرآورده‏ های خود در ایران، اداره‏ای به نام پخش مواد نفتی در تهران تاسیس کرد و مصطفی فاتح به ریاست اداره‏ی مزبور تعیین گردید. وی در این سمت در توسعه‏ی این اداره تلاش زیادی به کار برد و شعب آن را در غالب شهرهای ایران تاسیس نمود و در نتیجه مردم ایران به واسطه فراوانی سوخت و انواع آن با استعمال سوخت جدید آشنا شدند و کشور نیز از وارد کردن مواد نفتی خارجی بی نیاز شد.
  • وی پس از بازنشستگی به هیچ وجه مورد مشورت قرار نگرفت و هیچگونه دخالتی در ملی شدن صنعت نفت نداشت و مشغول نوشتن کتابی تحت عنوان نفت شد. در روز 18 آذر 1332 همزمان با ورود نیکسون معاون رئیس‏جمهور آمریکا به تهران، طبق ماده‏ی 5 حکومت نظامی بازداشت شد و مدتی در زندان به سر برد.
  • به زبان های انگلیسی و فرانسوی تسلط کامل داشت.
  • فاتح در فروردین 1357 عازم لندن شد و جرائد انگلیس را علیه محمدرضا پهلوی بسیج نمود و اطلاعاتی از فساد در دوران سلطنت وی به مخبرین داد. وی در شهریور 1357 در لندن درگذشت و نتوانست شاهد سقوط دشمن درجه یک خود باشد.

done in 0.0609 seconds