آخرین ویرایش : January 5, 2013

حاج میرزا حسین خلیل تهرانی

مناصب و مشاغل


عضو

مراجع ثلاث یا آیات ثلاث یا ارکان ثلاثه


مراجع ثلاث یا آیات ثلاث یا ارکان ثلاثه عنوانی است که در جنبش مشروطه ایران به محمد کاظم خراسانی، میرزا حسین خلیلی تهرانى و عبدالله مازندرانی اطلاق می شود. این سه مرجع تقلید از حامیان و رهبران نهضت مشروطه در ایران به حساب می آیند.


سایر موارد


نام شاگردان وی

نام استادان وی


تاریخ تولد ۱۲۳۰ه.ق.
تاریخ درگذشت ۱۳۲۶ه.ق.
محل تولد شهر نجف
متولد محله «العماره» نجف.
محل درگذشت شهر نجف
محله «العماره» نجف در مكانى كه متّصل به مدرسه معروف قطب است.
ملیت کشور ایران
پیرو مذهب شیعه

توضیحات بیشتر:
  • وی فرزند میرزا خلیل خلیلی از فقها و مراجع بزرگ تقلید، و از حامیان برجستۀ نهضت مشروطۀ ایران بود. پدرش میرزا خلیل علاوه بر آنکه از اطبای مشهور زمان خود بود، در علوم اسلامی نیز دستی قوی داشت و نزد دانشمندان و فقیهانی چون سیدعلی طباطبایی و میرزای قمی تحصیل کرده بود. میرزا خلیل 5 فرزند داشت که 3 تن از آنان به تحصیل طب پرداختند و دو تن دیگر یعنی میرزا حسین و برادرش ملاعلی از فقیهان و عالمان بلندآوازۀ زمان خود گشتند.
  • وی بعد از رحلت میرزای شیرازی، از مراجع بزرگ جهان تشیع شد به طوری که در کشورهای ایران، هند عراق و لبنان پیروان فراوانی داشت.
  • تهرانی به عنوان فقیهی برجسته و مرجعی نامدار، در مهم‌ترین حادثۀ چند قرن اخیر ایران نقشی بسیار مهم برعهده گرفت؛ و آن فعالیت های ممتاز او در شکل‌گیری اندیشۀ مشروطه و همراهی با مشروطه‌خواهان در عرصۀ عمل بود. در واقع میرزا حسین تهرانی و آخوند ملامحمد کاظم خراسانی و شیخ عبدالله مازندرانی 3 تن از رهبران بزرگ و از ارکان اساسی مشروطیت ایران به شمار می‌رفتند که جبهه‌ای متحد از عالمان دینی مشروطه‌خواه برای همراهی با مشروطه‌خواهان داخل ایران تشکیل دادند و در بحرانی‌ترین ایام، آتش انقلاب را فروزان نگاه داشتند. در نخستین قیام هایی که در شهرهای مختلف ایران ظاهر شد، میرزا حسین تهرانی، محمدکاظم خراسانی و عبدالله مازندرانی آشکارا از این جنبشها حمایت کردند. در جمادی‌الاول 1324، در پی حرکت علمای تهران در بازار و مسجد جامع و مسجد شاه که به مقابلۀ نیروهای دولتی با آنها انجامید، تهرانی به عنوان یکی از مراجع نجف، تلگرافی مبنی بر حمایت از طلاب و علمای مخالف دولت مخابره کرد، و در پی آن حمایت علمای نجف از این حرکت عمومیت یافت. در جریان تحصن علما در قم نیز تهرانی به حمایت از متحصنین برخاست. پس از صدور فرمان مشروطیت، به هنگام تدوین قانون اساسی نیز همچنان حمایت علمای نجف ادامه یافت و تهرانی در کنار دو روحانی بزرگ دیگر با نامه‌ها و تلگراف های پی‌در پی، از مشروطه‌خواهان حمایت می‌کرد. پس ازتصویب قانون اساسی، در جریان دو دستگی ها و اختلاف‌نظرهایی که میان سران مشروطه به وقوع پیوست، تهرانی، خراسانی و مازندرانی بدون توجه به وضع دشواری که برای خود آنان در نجف، در قلمرو دولت عثمانی، به وجود آمده بود، همچنان با عقیده‌ای راسخ از مشروطه دفاع می‌کردند و در جواب استفتائات مختلف از شهرهای ایران، خواهان تقویت و همراهی با مجلس بودند و فعالیت مخالفان مشروطه را به شدت تقبیح می‌کردند.
  • در دوران استبداد صغیر نیز حمایت تهرانی در کنار روحانیان دیگر از مشروطه، و مخالفت با استبداد شاه قاجار ادامه یافت و این بار نیز محمدعلی شاه کوشید آنها را با خود همراه سازد، ولی کاری از پیش نبرد و علما پاسخ های تند فرستادند. در این زمان تهرانی به همراه مازندرانی و خراسانی با ارسال تلگرافی به کامران میرزا نایب‌السلطنه، با تهدید به قیام برضد شاه، خواستار بازگشایی هرچه سریع‌تر مجلس شدند. مکاتبۀ این علما با سلطان عثمانی و کوششی که برای مطلع ساختن دول دیگر و مجالس آنها از احوال مشروطه در ایران و مددجویی از آنها ظاهر ساختند، در این دوره از اهمیت خاصی برخوردار است. قیام تبریز در دورۀ استبداد صغیر هنوز ادامه داشت که تهرانی درگذشت.
  • میرزا حسین تهرانی 6 پسر داشت که بزرگ‌ترین آنان در زمان حیات شیخ درگذشت. 5 فرزند دیگر همه اهل علم و فضل بودند و یکی از فرزندانش، حاج محمد خلیلی، که عالم و ادیب و شاعر بود، به درجات عالی علمی رسید و از مشاهیر علما اجازۀ اجتهاد گرفت.
  • میرزا حسین به ساخت ابنیۀ عمومی و خیریه علاقه داشت، چنان‌که دو مدرسه و یک استراحتگاه برای زایران در نجف ساخت و یک قنات متروک را در همانجا تعمیر کرد.

done in 0.0295 seconds