آخرین ویرایش : January 7, 2013

میرزا علی اکبر قزوینی

معروف به : دهخدا

تحصیلات


محل تحصیل

مدرسه علوم سیاسی تهران



از فارغ التحصیلان دورۀ اول مدرسه بود.


مناصب و مشاغل


نماینده

مجلس شورای ملی ایران


پس از خلع محمدعلی شاه، در انتخابات دوره دوم مجلس شورای ملی علی‌اکبر دهخدا در حالی که هنوز در استانبول بود، هم از تهران و هم از کرمان (به نشانهٔ حق‌شناسی مردم این ایالت از بابت مقالات صوراسرافیل) به نمایندگی مجلس انتخاب شد. دهخدا نمایندگی مردم کرمان را پذیرفت. 

رئیس

عضو

نویسنده

روزنامه صوراسرافیل (چاپ ایران)


دهخدا در آغاز هر شمارۀ روزنامه مقاله‌ای در زمینۀ مسائل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی و در پایان مقاله‌ای با عنوان چرند و پرند با نام مستعار می‌نوشت. 

کارمند

وزارت معارف ایران (دوره پهلوی)


برای مدتی ریاست دفتر کابینۀ وزارت فرهنگ را بر عهده داشت.

وزارت دادگستری ایران



دهخدا برای مدتی ریاست ادارۀ  تفتیش را بر عهده داشت. 

وزارت خارجه ایران (دوره قاجار)

( از ۱۲۸۱ه.ش. تا ۱۲۸۴ه.ش. )

پس از اتمام دوره مدرسه علوم سیاسی، به خدمت وزارت امور خارجه درآمد و در سال ۱۲۸۱ه.ش هنگامی که معاون‌الدوله غفاری به‌عنوان سفیر ایران در کشورهای بالکان منصوب شده بود، دهخدا به‌عنوان منشی سفیر با او همراه شد. اقامت آنها در اروپا بیش از دو سال در شهر وین بود. دهخدا از این دوره برای آشنایی بیشتر با زبان فرانسوی و دانش‌های جدید استفاده کرد. او در سال ۱۲۸۴ه.ش و همزمان با انقلاب مشروطه به ایران بازگشت.


گرایشات


عضو

حزب اعتدالیون ایران


دهخدا در بازگشت به ایران، پس از تبعید و در ادامه فعالیت سیاسی خود به حزب اعتدالیون پیوست، برخلاف یاران سابقش که غالباً در حزب دموکرات جمع شده بودند.


حوادث مهم زندگی


مشارکت در

انقلاب مشروطه ایران



واقعه میدان توپخانه تهران


بعد از کودتای محمدعلی شاه در ۱۲۸۷، دهخدا همراه با عده‌ای از آزادی‌خواهان در سفارت انگلیس تحصن کردند. محمدعلی شاه که از این موضوع خشمگین بود با تبعید ایشان به کشورهای همجوار و اروپا موافقت کرد. 

نهضت ملی شدن نفت ایران


دهخدا در سال‌های نهضت ملی شدن نفت به رهبری محمد مصدق، پشتیبان جدی او بود. در ماههای پیش از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ شایعه تشکیل شورای سلطنت و ریاست شورای دهخدا (در صورت پیروزی نهضت و اعلام جمهوری) بر سر زبان‌ها افتاد.به همین سبب ماموران کودتا پس از کودتای ۲۸ مرداد به خانه اش ریختند و وی را شدیدا مضروب نمودند.

تبعید به

شهر پاریس



شهر استانبول

( از ۱۲۸۸ه.ش. تا -۰۰۰۱م. )
دهخدا یک سال پس از تبعید به پاریس به همراه عدۀ دیگری از تبعیدی ها به استانبول رفت که در آنجا به عضویت انجمن سعادت ایرانیان ساکن استانبول درآمد و برای مدتی سردبیری روزنامۀ سروش (چاپ استانبول) را به عهده گرفت.


آثار


نویسنده


سایر موارد


نام استادان وی

محمد علی فروغی


در دارالفنون استاد ادبیات فارسی دهخدا بود که گاهی تدریس را به دهخدا می سپرد.

حاج شیخ هادی نجم آبادی




میرزا علی اکبر قزوینی

تاریخ تولد ۱۲۵۷ه.ش.
تاریخ درگذشت ۱۳۳۴ه.ش.
محل تولد شهر تهران
محل درگذشت شهر تهران
ملیت کشور ایران
مدفن شهر ری
آرامگاه ابن بابویه

توضیحات بیشتر:

• اگرچه اصلیت او قزوینی بوده ولی پدرش خان باباخان که از ملاکان متوسط قزوین بود، پیش از زاده شدن وی از قزوین خارج شده و در تهران اقامت گزیده بود. هنگامی که او ده ساله بود پدرش فوت کرد. در آن زمان شیخ غلامحسین بروجردی که از دوستان خانوادگی آنها بود کار تدریس دهخدا را به عهده گرفت و دهخدا تحصیلات قدیمی را نزد او آموخت.
• پس از اتمام دوره مدرسه علوم سیاسی، به خدمت وزارت امور خارجه درآمد و در سال ۱۲۸۱ هنگامی که معاون‌الدوله غفاری به‌عنوان سفیر ایران در کشورهای بالکان منصوب شده بود، دهخدا به‌عنوان منشی سفیر با او همراه شد. اقامت آنها در اروپا بیش از دو سال در شهر وین بود. دهخدا از این دوره برای آشنایی بیشتر با زبان فرانسوی و دانش‌های جدید استفاده کرد. او در سال ۱۲۸۴ به ایران بازگشت.
بازگشت دهخدا به ایران همزمان با آغاز مشروطیت بود. ابتدا به مدت شش ماه در اداره شوسه خراسان که در مقاطعه حسین آقا امین‌الضرب بود، به‌عنوان معاون و مترجم مسیو دوبروک مهندس بلژیکی استخدام شد.
• مهم‌ترین نام مستعار میرزا علی‌اکبر خان قزوینی در چرند و پرندش " دخو " بود. دخو مخفف کلمه دهخدا است، خطابی برای مردم ساده‌دل در قزوین.
• برخی نوشته‌های دهخدا موجب اعتراض‌های شدید سنّت‌گرایان متعصب و طرفداران استبداد شد تا جایی که حتی حکم به تکفیر او دادند. مجلس چند بار راجع به نوشته‌های او به بحث و گفتگو پرداخت. در جلسه بیستم شعبان ۱۳۲۵ اسدالله میرزا به شکایت انجمن اتحادیه طلاب اشاره کرد. آقا سید محمد جعفر نماینده‌ای دیگر تصریح کرد که در شماره‌های ۱۲ و ۱۴ صور اسرافیل نوشته‌ای که به تکفیر انجامیده باشد، دیده نمی‌شود اما درمورد مطالب سیاسی باید وزارت علوم و معارف نظر دهد. پس از یکی دو گفتار دیگر روزنامه به‌طور موقت توقیف شد. در این میان دهخدا نیز به مجلس احضار شد وتوانست با منطق و استدلال و حاضرجوابی مخالفان را مجاب کند. البته دهخدا را از در پشتی مجلس خارج کردند زیرا برخی متعصبان مسلح با سلاح گرم، آمادهٔ حمله به او بودند.

• دهخدا در دوران تبعید، در پاریس 3 شماره از روزنامۀ صوراسرافیل را منتشر کرد.


done in 0.0267 seconds